အစိုးရတပ္တည္ေနရာ သံုးပံုတပံုနီးပါး ေရႊ႕ေပးရန္ KNU ေတာင္းဆို ){ဖတ္ရႈရန္ဒီမွာႏွိပ္ပါ}
Showing posts with label karenhistory (ေမံင္စိင္). Show all posts
Showing posts with label karenhistory (ေမံင္စိင္). Show all posts

Thursday, March 1, 2012

ကရင္ အမ်ဳိးသား အစည္းအရံုး(ေကအင္ယူ) KNU Poctical Review

အခုတေလာဒို႔ကရင္လူမ်ိဳးအတြင္းမွာ အစိုးရနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ ေကအင္ယူ (KNU) နဲ႔ ပသတ္က္ျပီး ကရင့္ဘေလာဂါ၊ ကရင္ဆိုက္ေတြမွာ ေျပာဆိုတင္ျပသြားတာေတာ္ေတာ္ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ေကအင္ယူ ရဲ႕ျဖစ္ေပၚလာပံုသမိုင္းေလးေတြ သိတဲ့ပုဂၢိဳလ္မ်ားရွိသလို မသိတဲ့ပုဂၢိဳလ္လည္းတပံုတေခါင္းၾကီးလို႔ထင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ေကအင္ယူ ျဖစ္ေပၚလာပံုသမိုင္းကို ဒို႔ကရင္လူမ်ားပိုျပီးသိရွိနားလည္ေအာင္ဆိုျပီး ´google မွာ လြင့္ တင္ထားတဲ့ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး (ေကအင္ယူ) –KNU Political Review´ ကို ဒီဆိုက္မွာဒို႔ကရင္မ်ား အတြက္ ရွယ္ယာေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကရင္လူမ်ိဳးေတြဟာ အမ်ားျဖင့္စာဖတ္ဖို႔အေတာ္ေလးကိုဦးေႏွာက္ရႈပ္တယ္လို႔ မွတ္ယူၾကပါတယ္။ ဒါကလဲ ကိုယ့္လူမ်ိဳးေတြကိုအထင္ေသးျပီးေျပာတယ္လို႔မထင္လိုက္ပါနဲ႔။ က်ေနာ့္ရဲ႕ေစတ နာကို နားလည္းေပးမယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ေနထိုင္ရတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ကိုေလ့လာရင္းနဲ႔ ဒီအေျဖကိုထြက္ လာခဲ့တာပါ။ ဒို႔ကရင္လူငယ္ေတြဟာ အရမ္းေပါ့က်ျပီး ေလးေလးနက္နက္ရွိတာအေတာ္အားနည္းတယ္။ ဆိုလို တာက စူးစမ္းမႈ၊ ေလ့လာသင္ယူမႈအားနည္းေနရင္ ဒို႔တစ္ေထြအျမဲေနာက္က်ေနအုန္းမွာပါ။

လက္ေတြ႕က်က်သံုးသပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားထဲမွာေတာင္မွ ရွမ္း၊ ရခိုင္၊ မြန္၊ ကခ်င္တို႔ဟာ လက္ရွိအေန အထားအရ နည္းပညာပိုင္း၊ ပညာတတ္မႈအပိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ထက္သာေနမလားပဲ။ (ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပတိုင္းတာ ခ်က္)။
ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ့္အပါအ၀င္ ဒို႔ကရင္လူငယ္မ်ား သင္ၾကားမႈ၊ ေလ့လာသင္ယူမႈ၊ ဦးေႏွာက္ေျခာက္မခံခ်င္ၾကဘူး ဆိုရင္ ေနာင္လာဒို႔မ်ိဳးဆက္မ်ားအတြက္ ဒီထက္မကဆိုးယြားသြားပါလိမ့္မယ္။ တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ ဒို႔ကရင္ လူငယ္မ်ား သတိထားမိမယ္ထင္ပါတယ္။ သူတို႔အိမ္ခန္းတိုင္းမွာ ´စာၾကည့္တိုက္´ဆိုတာ စနစ္တက်ထားတယ္။ ´စာအုပ္ စာေပ လူ႔မိတ္ေဆြ´ ဒါဆို က်ေနာ္တို႔ ကရင္လူငယ္ေတြ အေရးတၾကီးဘာေတြလိုအပ္ေနသလဲ သတိ ျပဳၾကပါလိမ့္မယ္။

အခုဒီ ´ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး (ေကအင္ယူ)´ အေၾကာင္းကို ဒို႔ကရင္လူငယ္မ်ား သိသင့္တယ္ ထင္လို႔ ေ၀ငွလိုက္တာပါ။ ဖတ္ျပီး ဗဟုသုတရႏိုင္ပါေစ…

ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး (ေကအင္ယူ)ျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း

တည္ေထာင္ေသာႏွစ္ = ၁၉၄၇ခုႏွစ္ ။
ေခါင္းေဆာင္ = ေစာဘဦးၾကီး ။


ေကအင္ယူ၏ ဖခင္ ေစာဘဦးၾကီး


မန္းဘဇံ


လက္ရွိေကအင္ယူ ဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တာမလာေဘာ


ေကအင္ယူတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား

ကရင္ အမ်ဳိးသား အလံေတာ္


ကရင္ အမ်ဳိးသား အစည္းအရံုး အလံေတာ္


ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး ဆိုသည္မွာ ေကအင္ယူ Karen National Union (KNU) ျဖစ္သည္။ ထိုအစည္းအရံုး၏ လက္နက္ကိုင္တပ္မွာ ယခင္ကေကအင္ဒီအို Karen National Defense Organization (KNDO) ယခုကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KNLA) ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကရက္တစ္ တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္တပ္မေတာ္(ဒီေကဘီေအ)Democratic Karen Buddhist Army (DKBA) ေကအင္ယူမွခြဲထြက္သြားေသာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲအစည္းျဖစ္သည္။ (ဒီေကဘီေအ)သည္ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ား ႀကီးစုိးသည့္ (ေကအင္ယူ)မွ ၁၉၉၅ တြင္ ခြဲထြက္ခဲ့ၿပီး အစုိးရတပ္မ်ားႏွင့္ ပူေပါင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုးေကအင္ယူမွခြဲထြက္သြားေသာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲအစည္းမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထိန္ေမာင္ေခါင္းေဆာင္ေသာေကအင္အယ္လ္ေအျငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီျဖစ္သည္။လက္ရွိKNU ဥကၠဌမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တာမလာေဘာ ျဖစ္ျပီး ဒု ဥကၠဌ မွာေစာေဒးဗစ္တာကေပါ ၊ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးမွာ ေနာ္စီဖိုးရာစိန္ႏွင့္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မူတူးေဆးဖိုးတို႔ ျဖစ္သည္။

ေဒါကလူ
ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ ပထမဦးဆံုး ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသားေရး အဖြဲ႔အစည္းမွာေဒါကလူ ျဖစ္သည္။ ၁၈၈၁ ခုႏွစ္တြင္ ေဒါက္တာ တီးသံျပာက စတင္ဖြဲ႔စည္းထူေထာင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၃ ခုႏွစ္တြင္ ေဒါကလူမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ Karen Central Advisory Board (K.C.A.B) အား ဖြဲ႔စည္းလုိက္၏။ ကရင့္ဗဟိုအၾကံေပး အဖြဲ႔တြင္ ေဒါက္တာဆာစံစီဖုိး၊ ေစာဘေမာင္၊ ေစာသာဒင္တုိ႔ ပါဝင္ခဲ့ၾက၏။ ၁၉၄၅ တြင္ (K.C.A.B)အား (K.C.O)Karen Central Organizationဟူ၍ အသြင္ေျပာင္းလုိက္ၾက၏။ ထုိအဖြဲ႔တြင္ ေစာသာဒင္၊ ဆရာသာထုိ၊ ေစာဘဦးၾကီး ပါဝင္ၾက၏။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္တြင္ (K.C.O) ကိုယ္စားအဖြဲ႕တဖြဲ႕သည္ အဂၤလန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ အဖြဲ႕တြင္ ေစာဘဦးၾကီး၊ ေစာသာဒင္၊ ဆစ္ဒနီလူနီႏွင့္ ေစာဖုိးခ်စ္ တို႔ပါဝင္ၿပီး၊ သီးျခား ကရင္ျပည္နယ္ရရွိေရးအတြက္ ၿဗိတိသွ်ႏွင့္ ေဆြးေႏြးၾကသည္။ စစ္ၿပီးေခတ္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ အမ်ဳိးသားေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားက အရွိန္အဟုန္ႏွင့္……။

ေကအင္ယူ
၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ KNU (Karen Nation Union)ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ေကအင္ယူအား ဖြဲ႕စည္းရာတြင္ KNA ေခၚ ေဒါကလူ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး၊ ဗုဒၵဘာသာ ကရင္အမ်ဳိးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (BKNA) ၊ ကရင္ဗဟိုအဖြဲ႔ (KCO) ႏွင့္ ကရင္လူငယ္အဖြဲ႕ (KYO) ေလးဖြဲ႔အား ေပါင္း၍ ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည့္ ကရင္အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ၾကီး ျဖစ္သည္။ ပထမဦးဆံုး KNU ၏ ဥကၠ႒မွာ ေစာသာဒင္ ျဖစ္သည္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၅ ရက္ေန႔မွ ၇ ရက္ေန႔အထိ ပဲခူးတြင္ ေကအင္ယူ မွ ၾကီးမႉးၿပီး ကရင္အမ်ဳိးသား ညီလာခံတရပ္အား က်င္းပခဲ့သည္။ ညီလာခံက …. `ေအာင္ဆန္း-အက္တလီ´ စာခ်ဳပ္အား ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ၾက၏။ ၿပီးလွ်င္ …. ကရင္လူဦးေရ အခ်ဳိးအစားႏွင့္အညီ ကရင္အမတ္ဦးေရ သတ္မွတ္ေပးရန္၊ ကရင္အမ်ားစု ေနထုိင္သည့္ေဒသမ်ားတြင္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္ သီးသန္႔ မဲဆႏၵေျမ သတ္မွတ္ေပးရန္၊ ကရင္စစ္တပ္ သီးသန္႔ထားရွိခြင့္ေပးရန္၊ သီးျခားကရင္ျပည္နယ္ ထူေထာင္ခြင့္ေပးရန္ စသည့္ ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားကို ညီလာခံက ခ်မွတ္ၿပီး လန္ဒန္ရွိ ေဒါင္းနင္းလမ္း ေနအိမ္သို႔ ေပးပို႔ခဲ့ၾက၏။ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို မလုိက္ေလ်ာပါက ေကအင္ယူ အေနႏွင့္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၉ ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္မည့္ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲသို႔ ဝင္ေရာက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္းႏွင့္ သပိတ္ေမွာက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေဒါင္းနင္းလမ္းသို႔ ေတာင္းဆုိသည့္စာတြင္ ပါရွိ၏။

ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ အမ်ဳိးသားေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားက ေရွ႕သို႔….. ေရွ႕သို႔ …. တုိး၍ …..။ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားအား တဖက္က ေဒါင္းနင္းလမ္းသို႔ ရာဇသံပို႔ထားသကဲ့သို႔ တဖက္တြင္လည္း ကရင္လူထုအား ခ်ျပရွင္းျပၾကသည္။

ထိုအခ်ိန္ကထုတ္ေဝခဲ့ေသာသုဝ႑တုိင္း ဂ်ာနယ္တြင္…. ေဒါကလူ အဖြဲ႔အစည္းၾကီးအေၾကာင္းကိုသိရွိႏိူင္သည္။ဂ်ာနယ္က …အမ်ဳိးသား စည္းလံုးညီညႊတ္ေရး…..၊ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ ရွင္သန္ႏုိးၾကားေရးတို႔ ေဖာ္ျပ၏။၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၉ ရက္ေန႔တြင္ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ၏။ မဲဆႏၵနယ္ေျမ စုစုေပါင္း ၂၅၅ ေနရာ သတ္မွတ္၏။ မဲဆႏၵနယ္မ်ားအား လူမ်ဳိးမေရြး အေထြေထြ မဲဆႏၵနယ္ေျမမ်ားအျဖစ္ ၁၈၂ ေနရာ သတ္မွတ္ၿပီး ….ရွမ္းအမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္ ၂၆ ေနရာ …ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္ ၂၄ေနရာ ….ကခ်င္ ၇ ေနရာ၊ ခ်င္း ၈ ေနရာ၊ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ကျပားမ်ားက ၄ ေနရာ၊ ကရင္နီ ၂ ေနရာႏွင့္ သံလြင္ခ႐ိုင္အတြက္ ၂ ေနရာ ဟူ၍ သတ္မွတ္သည္။

တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲအား ေကအင္ယူ မွမဝင္၊ သပိတ္ေမွာက္ၾက၏။ လြန္ခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၅ ရက္မွစ၍ ၇ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပခဲ့သည့္ ေကအင္ယူ …ကရင့္အမ်ဳိးသားညီလာခံမွ ေတာင္းဆိုထားခဲ့ေသာ …ကရင္လူဦးေရ အခ်ဳိးအစားႏွင့္အညီ ကရင္အမတ္ဦးေရအား သတ္မွတ္ေပးရန္ႏွင့္ ….ကရင္အမ်ားစု ေနထုိင္သည့္ ေဒသမ်ားတြင္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္ သီးသန္႔မဲဆႏၵနယ္ သတ္မွတ္ေပးရန္ဟူ၍ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾက၏။ ေတာင္းဆိုခ်က္အား ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ မတ္လ (၃)ရက္ေန႔ေနာက္ဆံုးထား၍ အေၾကာင္းျပန္ၾကားေပးရန္လည္း ပါ၏။ ေဒါင္းနင္းလမ္းက မည္သို႔မွ် အေၾကာင္း မျပန္ၾကားခဲ့။ ဤအခ်က္ေၾကာင့္ ေကအင္ယူ မွ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲအား သပိတ္ေမွာက္ျခင္း ျဖစ္၏။

ေကအင္ယူ အတြင္း၌လည္း…. ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ေရး၊ မဝင္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ သေဘာထားကြဲၾက၏။ မန္းဘခိုင္ႏွင့္ ေစာစံဖုိးသင္က ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္လိုၾက၏။ ေစာဘဦးၾကီးႏွင့္ မန္းဘဇံက ေရြးေကာက္ပြဲအား မဝင္လုိ….။ ေနာက္ဆံုး ….ေကအင္ယူ အတြင္းမွ KYO ခြဲထြက္ခဲ့ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ၾက၏။

ေကအင္ဒီအို
မၾကာ မွီတြင္…… KNDO ဖြဲ႔စည္းသည္။ ကရင့္အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္။၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ဖြဲ႔စည္းလိုက္ျခင္း ျဖစ္၏။ KNDO ၏ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္မွာ မန္းဘဇံျဖစ္ၿပီး၊ စစ္ဆင္ေရးမႉးႏွစ္ေယာက္ ရွိ၏။ ေစာဟန္တာသာေမႊးႏွင့္ ေစာစုိင္းေက ျဖစ္သည္။ KNDO စတင္ဖြဲ႕စည္းရာတြင္ ေက်းနယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္၊ ခ႐ိုင္၊ ဗဟို ဟူ၍ အဆင့္ဆင့္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့၏။ တႏိုင္ငံလံုး၌ ခ႐ိုင္ေပါင္း ၂ဝ ထားရွိ၏။ ခ႐ိုင္တာဝန္ခံမ်ား ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ၾကရ၏။ လက္နက္ကိုင္တပ္သား အင္အားက ၁ဝ,ဝဝဝ ေက်ာ္ရွိ၏။

အင္းစိန္ခ႐ိုင္ တာဝန္ခံက `စေကာေမာေလး´ ျဖစ္သည္။ KNDO တပ္ဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္ၿပီးသူတို႔ကို သင္တန္းေပး၏။ ႏုိင္ငံေရးသင္တန္း ျဖစ္သည္။ သင္တန္းဆရာက ဗိုလ္ၾကီး စေကာေလးခို ျဖစ္သည္။ သင္တန္းတြင္ ကိုလုိနီေခတ္အေျခအေန၊ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေခတ္ကာလ၊ လြတ္လပ္ေရးၾကိဳးပမ္းမႈမ်ားႏွင့္ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား၏ အေျခအေနမ်ား ရွင္းလင္းပို႔ခ်၏။

ေကအင္ယူ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ား

တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဖဆပလသည္ ၉၅ ဒႆမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အႏုိင္ရခဲ့၏။ အႏုိင္ရ ဖဆပလ လက္သို႔ ေဒါင္းနင္းလမ္းအစိုးရက အာဏာအပ္သြားမည္ ျဖစ္သည္။ ေန႔ရက္မ်ား သတ္မွတ္ၾက၏။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ ….။ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ ႏုိင္ငံေရးေတာင္းဆိုမႈက တဆင့္တက္၍ လႈပ္ရွားလာခဲ့သည္။၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ အင္းစိန္၊ ပဲခူး၊ သာယာဝတီ၊ မအူပင္၊ ပုသိမ္၊ ေျမာင္းျမ၊ ဟသၤာတ၊ ဖ်ာပံု၊ ဟံသာဝတီ၊ ေတာင္ငူ၊ သထံု၊ က်ဳိကၡမီႏွင့္ ကရင္နီနယ္မ်ား၌ ကရင္လူထု ၄ သိန္းခြဲေက်ာ္ ဆႏၵျပၾက၏။

``ကရင္ျပည္ …. ခ်က္ခ်င္းေပး´´

``ကရင္ တက်ပ္ …. ဗမာတက်ပ္ …. ခ်က္ခ်င္းျပ´´

``လူမ်ဳိးေရး အဓိက႐ုဏ္း …. အလုိမရွိ´´

`` ျပည္တြင္းစစ္ …. အလိုမရွိ´´

ေၾကြးေၾကာ္သံမ်ားက ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားရွိသည့္ ေနရာတုိင္း၌ ေဝစီ၍ေန၏။ လမ္းမမ်ားတြင္မူ …. ဆႏၵျပသူမ်ားက လႈိင္းလံုးၾကီးမ်ားသဖြယ္….။KNU က ေၾကြးေၾကာ္၍ ေတာင္းဆိုသည္။ ဖဆပလ အစုိးရက မလိုက္ေလ်ာ….။ အေျခအေနက ေရြးလမ္းမဲ့ေန၏။

ေစာဘဦးၾကီး၏သစၥာ (၄)ရပ္

လက္နက္ခ်အညံ့ခံျခင္း အလွ်င္းမေျပာရ။
ကရင့္လက္နက္ ကရင္ေတြကိုင္ထားရမယ္။
ကရင္ျပည္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းနွင့္ ျပီးျပည့္စံုရမည္။
ကရင့္က်မၼာ ကရင္ဖန္တီးပိုင္ခြင့္ရွိရမည္။

လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး၏ အစ
ကရင့္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး စ၏။ထုိစဥ္က …..သမိုင္း၊ ခဝဲၿခံႏွင့္ အင္းစိန္တုိ႔၌ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ား ျဖန္႔ထားမႈ အေျခအေနကား….. အင္းစိန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ သမုိင္းလမ္းဆံုတြင္ ဖဆပလအစိုးရ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္သား ၂ဝဝဝ ခန္႔ ခ်ထား၏။ ရည္ရြယ္ခ်က္က …. ထုိေဒသရွိ KNDO ႏွင့္ ကရင္အမ်ဳိးသား လက္နက္ကိုင္ တပ္မ်ားထံမွ လက္နက္သိမ္းရန္ ျဖစ္သည္။ ၾကိဳ႕ကုန္းတြင္ KNDO ႏွင့္ ဗိုလ္ၾကီး သာေအးေက်ာ္၏ U.M.P တပ္ဖြဲ႔အင္အား ၂ဝဝ ေက်ာ္ခန္႔ ရွိသည္။ မဂၤလာဒံုတြင္မူ တပ္မေတာ္ အေျမာက္တပ္မွ ဗိုလ္မႉးေအာင္စိန္ ဦးစီးသည့္ ကရင့္လက္နက္ကိုင္တပ္ခြဲ ႏွစ္ခြဲ ရွိ၏။ ၿပီးလွ်င္ … ကရင္႐ိုင္ဖယ္တပ္ရင္း ၂ မွ တပ္စုတစုသည္လည္း သမိုင္းတြင္ ေရာက္ရွိေန၏။

ပထမဆံုးတုိက္ပြဲ
၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၃၁ ရက္ေန႔ နံနက္ ၆ နာရီမွ် ရွိမည္။ သမိုင္းလမ္းဆံု၌ ဖဆပလအစုိးရ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ စစ္ရဲတပ္ရင္း ၂၁ က သမိုင္းခဝဲၿခံရွိ KNDO တပ္မ်ားကို တုိက္၏။ KNDO မ်ားကလည္း ျပန္၍ ခုခံ၏။ တုိက္ပြဲက ျပင္းထန္သည္။ ထိုသတင္းအား မဂၤလာဒံုရွိ ဗိုလ္မႉးေအာင္စိန္ ၾကား၏။ သူႏွင့္အတူ သူူ ဦးစီးသည့္ အေျမာက္တပ္ တတပ္လံုး အင္းစိန္သို႔ ခ်ီတက္ခဲ့ၿပီး KNDO မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလုိက္ၾက၏။

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ KNDO တုိ႔က အင္းစိန္ကို သိမ္းပိုက္ရရွိခဲ့၏။ ဤတြင္ အင္းစိန္တုိက္ပြဲ စေတာ့၏။ မုန္တိုင္းက ဆင္ေလၿပီ။ ျပည္တြင္းစစ္ ေသြးမုန္တုိင္း….။

ေတာခိုၾကျပီ
ဖဆပလအစုိးရက စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ စမစ္ဒြန္း အပါအဝင္ ကရင္အမ်ဳိးသား အရာရွိၾကီးမ်ားအား ရာထူးမွ ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ၿပီးေနာက္၊ ဗိုလ္္ခ်ဳပ္ေနဝင္းသည္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာခဲ့၏။ ဦးစီးခ်ဳပ္အသစ္က ကရင္႐ိုင္ဖယ္ တပ္ရင္းမ်ားအား လက္နက္သိမ္း၏။ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားက အသိမ္းမခံ….။ ကရင္႐ိုင္ဖယ္ တပ္ရင္း (၁)၊ တပ္ရင္း (၂) တို႔ ေတာခိုၾက၏။ ကရင့္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တုိက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ပူးေပါင္းလိုက္ၾက၏။ ဗိုလ္္ခ်ဳပ္ေနဝင္းက သ.န.က ၅ ကို ရခိုင္မွ ေလယာဥ္ျဖင့္ ျပန္ေခၚၿပီး အင္းစိန္စစ္မ်က္ႏွာသို႔ ပို႔၏။

အင္းစိန္တိုက္ပြဲက ျပင္းထန္၏။ ေန႔ေန႔ညည ေသနတ္သံ၊ ယမ္းေပါက္ကြဲသံတို႔ႏွင့္ ဆူဆူညံညံ….။ မီးခိုးလံုးၾကီးမ်ားက ေကာင္းကင္တြင္ အလိမ့္လိမ့္….။

က်ဳိက္ကလား….။ ခဝဲၿခံ၊ ေစာဘြားၾကီးကုန္း စစ္္္မ်က္ႏွာ…။ ထိုမွ…ေစာဘင္ဆင္ၿခံ….။ က်မ္းစာသင္ေက်ာင္း….။ ဦးစကၠိန္ေက်ာင္း….။ ၿပီးလွ်င္…. မင္းဓမၼေတာင္ကုန္း….။ ႏြားထုိးကုန္း….။ တ႐ုတ္သခ်ဳိင္း….။ ပြိဳင့္ ၁၁၂ အိမ္နီၾကီး ေတာင္ကုန္း…။ စစ္မ်က္ႏွာတုိင္း၌ ႏွစ္ဖက္ အက်အဆံုးမ်ား၏။ ေပးဆပ္ၾကရမႈမ်ားက အေသြး၊ အသား၊ အသက္မ်ား….။ ဤသည္မွာ ႏွစ္၆ဝေက်ာ္ ၾကာေနသည့္ စစ္ပြဲၾကီး ၏အစပထမ….။ ။

အရွံဴး၏အစ
အင္းစိန္မွ သူတို႔ ဆုတ္ခဲ့ၾက၏။ အင္းစိန္တုိက္ပြဲက သူ႔အတြက္ ပထမဆံုးတုိက္ပြဲ….။ ပထမဆံုး အေတြ႔အၾကံဳ…။ အင္းစိန္မွ ဆုတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္…ၾကာအင္းေဇာင္းတြင္ KNU ေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေဝး ထုိင္ၾက၏။ တာဝန္ခြဲေဝၾက၏။ ေစာဘဦးၾကီးႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စုိင္းေကတုိ႔က အေရွ႕တိုင္းႏွင့္ ေတာင္ငူခ႐ိုင္သို႔ သြားမည္။ မန္းဘဇံႏွင့္ ေစာဟန္တာသားေမႊးက ဧရာဝတီတုိင္း ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚသို႔ သြားၾကရမည္။

ထုိစဥ္က… မန္းဘဇံသည္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးၾကီးအတြက္ လမ္းစဥ္သစ္ႏွင့္ လုပ္ငန္းစဥ္တုိ႔အား ရွာေဖြေနစဥ္ကာလ ျဖစ္သည္။ အင္းစိန္မွ ဆုတ္ခဲ့ရၿပီးေနာက္တြင္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးက တျဖည္းျဖည္း ဆုပ္လာသည္ဟု ဆိုရမည္။ CAS (K) ဟုေခၚသည့္ CIVIAL AFFAIR SERVICE (KAWTHOOLAI) အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ်ဳိးႏွင့္ ဆက္၍ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့….။ CAS (K) အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက တဗုိလ္တမင္း ဆန္လာေစၿပီး ညီညႊတ္မႈကို ထိခိုက္လာေစ၏။

ေတာ္လွန္ေရး သေဘာတရားမ်ား
အေရွ႕တုိင္းတြင္ ေစာဘဦးၾကီးက က်ဆံုးခဲ့ၿပီ။ ေခါင္းေဆာင္မႈ၌ မန္းဘဇံႏွင့္ ေစာဟန္တာသာေမႊးသာ ရွိေတာ့၏။ ဤတြင္ မန္းဘဇံႏွင့္ ေစာဟန္တာသားေမႊး တုိင္ပင္ၾကရၿပီ။ စဥ္းစားၾကရၿပီ။ ေရွ႕အတြက္ ….ဘယ္လိုလမ္းစဥ္ႏွင့္ ဆက္မည္နည္း….။ ေလ့လာၾက၏။ တ႐ုတ္ျပည္သစ္၏ ေတာ္လွန္ေရးၾကီးကလည္း ေအာင္ပြဲခံထားသည္မွာ ပူပူေႏြးေႏြးပင္ ရွိေသး၏။ `ေမာ္စီတုန္း´၏ တ႐ုတ္ျပည္ ေတာ္လွန္ေရးကို သူတုိ႔ ေလ့လာၾက၏။ စာေစာင္မ်ား ဖတ္ၾက၏။ သေဘာတရားေရးမ်ား ေလ့လာၾက၏။ ေမာ္စီတုန္း၏ အေတြးအေခၚ…. မက္စ္၊ လီနင္ဝါဒ ….တို႔ကို ဖတ္ၾက၊ မွတ္ၾက၊ ေတြးေခၚၾက၏။ ထိုထုိေသာ သေဘာတရားမ်ားမွ ကရင့္လူအဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ ကိုက္ညီမည့္ သေဘာတရား ထုတ္ၾက၏။ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ လမ္းစဥ္ ၾကံဆၾက၏။

KPLA တပ္ရင္း (၁) ၏ တပ္ရင္းမႉးက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္ ျဖစ္သည္။ တပ္ခြဲ (၁) တပ္ခြဲမႉးက ဗိုလ္တင္ဦး (ယခုကြယ္လြန္၊ KNU ဒူးပလာယာခ႐ိုင္ ဥကၠ႒၊ ဖူးတာအဲ့) ျဖစ္သည္။ ခြဲႏွစ္ခြဲမႉးက ဗိုလ္ၾကီးစလြယ္ ျဖစ္၏။

ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚတုိင္း
၁၉၆၉ ခုႏွစ္…..ေဆာင္းေႏွာင္းေႏြဦး…..။ ထုိစဥ္က…. သူသည္ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚတိုင္း တပ္မဟာ (၃) ၏ တပ္မဟာမႉးမွာ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္း ျဖစ္သည္။ သူ၏ တပ္မဟာတြင္ …. တပ္ရင္း (၆)၊ တပ္ရင္း (၇) ႏွင့္ KPLA တပ္ရင္း (၂) ရွိ၏။ တပ္မေတာ္က ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚတုိင္းအား ဝုိင္းပတ္ပိတ္ဆို႔၍ ျဖတ္ေလးျဖတ္၊ ျဖတ္၏။ လူထုႏွင့္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားအား အဆက္အသြယ္ျပတ္ေအာင္ ျဖတ္၏။ လူထုမွာလည္း မသက္သာ….။ အထိနာ၏။ ထိုစဥ္က …. သူ၏ တပ္မဟာ႐ုံးသည္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ သိလႅာတြင္ အေျချပဳထား၏။ ရန္သူ၏ စစ္ေရးအေျခအေနအရ … သိလႅာဂြင္အား ပိတ္ဆို႔၍ ပိုက္စိတ္တုိက္ စစ္ဆင္ေရး ဆင္လိမ့္မည္။ ဤအတြက္ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းက …. ေကအင္ယူတပ္ႏွင့္ KNUP ပါတီေကာ္မတီဝင္မ်ားအား ေခၚ၍ ေဆြးေႏြး၏။ ေဒသခံတပ္မႉးအခ်ဳိ႕က မထြက္ခ်င္….။ ေျပာက္က်ားစစ္ႏွင့္ ဒီေဒသအတြင္းမွာပင္ ေနၿပီး ရန္သူအား ခုခံခ်င္ၾက၏။ တပ္ရင္းမႉးကိုလည္း သူေျပာ၏။

သို႔ႏွင့္…. ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းကသူ၏ တပ္မဟာ႐ုံး စစ္ေၾကာင္းအား အင္အားထပ္ျဖည့္ၿပီး ေျမာင္းျမၿမိဳ႕နယ္ သိလႅာမွ ဝါးခယ္မၿမိဳ႕နယ္ဘက္သို႔ ကူးၾက၏။ တပ္မေတာ္မွ ဝိုင္းပတ္၍ ပိတ္ထားသည္အား တိုက္ၿပီး ေဖာက္ထြက္ၾကရျခင္း ျဖစ္သည္။ ရဲေဘာ္ ၆ ေယာက္ က်က်န္ရစ္ခဲ့၏။ အေလာင္းပင္ ျပန္၍မေကာက္ႏုိင္ခဲ့….။

အေရွ႕တုိင္း ပဲခူး႐ိုးမ
ထုိစဥ္က …. အေရွ႕တုိင္း ပဲခူး႐ိုးမတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစာဘိုျမ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေရႊဆုိင္း၊ ဗိုလ္မႉးၾကီး ကစယ္ဒိုႏွင့္ ဖဒိုသာျပည့္က KNUP မွ ခြဲထြက္သြားၾကၿပီး၊ ကရင့္အမ်ဳိးသား လက္နက္ကိုင္ တိုက္ပြဲအား သီးျခားေဆာင္ရြက္၍ ေနၾက၏။ KNUP ေခါင္းေဆာင္မႈအတြင္း၌လည္း KNUP အား အလုပ္သမားပါတီအျဖစ္ တည္ေထာင္လိုသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေစာေက်ာ္ျမသန္း အစုႏွင့္ အမ်ဳိးသားေရးပါတီအျဖစ္ႏွင့္ ဒုတိယလမ္းစဥ္အတုိင္း ခ်ီတက္လိုသည့္ မန္းဘဇံ အစုအၾကား သေဘာတရားေရးအရ ျငင္းခုန္ေနၾကသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ကရင့္အမ်ဳိးသား အင္အားစုမ်ားအၾကား ညီညႊတ္ေရးက ၿပိဳကြဲလ်က္ရွိသည္။ ဘံုရန္သူအား စုေပါင္းတုိက္ႏုိင္သည့္ ညီညႊတ္သည့္ ကရင့္အမ်ဳိးသား အင္အားစု တည္ေဆာက္ရန္လို၏။ ဤအတြက္ KNLC ႏွင့္ KNUP ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးရန္လိုေၾကာင္း ႏွစ္ဖက္ စလံုးမွ သေဘာေပါက္နားလည္ၾက၏။

မန္းဘဇံႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမတို႔ ` ခိုမူဒဲ´တြင္ ပထမဦးစြာ ေတြ႔ဆံုၾက၏။ ညီညႊတ္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးၾက၏။ သေဘာတူညီခ်က္က မရေသး….။ ထပ္ေတြ႔ၾက၏။ `မူသယ္´ ၊ ` ေသြးဘိုးထာ´၊ ` ပယ္ေကာခီး´ ရြာမ်ားတြင္ ဒုတိယအၾကိမ္ ေတြ႔ဆံု၍ ေဆြးေႏြးၾကျပန္သည္။ ညီညႊတ္ေရးအတြက္ လမ္းစကေပၚၿပီ။

ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္` ထုိဒိုပေလာ´ တြင္ ေတြ႔ဆံုၾကျပန္၏။ KNUP မွ မန္းဘဇံ၊ ဗိုလ္သန္းေအာင္ (KNU ဒု-ဥကၠ႒ ကြယ္လြန္) ဗိုလ္ေမာင္ေမာင္ (KNU တြဲဘက္အတြင္းေရးမႉး (၁) ကြယ္လြန္)၊ ပဒိုဘသင္ (KNU ဥကၠ႒ ကြယ္လြန္) ၊ ပဒုိေဂဒြဲႏွင့္ ပဒို ေဘာယူေဖာ္ တက္ေရာက္ၾက၏။

ကရင့္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံးဖြဲ႔စည္းျခင္း

ေကအင္ယူအသံုးျပဳစည္းတံဆိပ္


ေကအင္ယူတပ္မေတာ္တံဆိပ္

ညီညႊတ္ေရးအတြက္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား ဆံုးျဖတ္ႏုိင္ခဲ့ၾက၏။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေစာဘိုျမက သူ ဦးေဆာင္ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ KNLC အား ဖ်က္သိမ္းမည္။ မန္းဘဇံႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက KNUP မွ ႏုတ္ထြက္ၾကမည္။ ၿပီးလွ်င္ …. KNUF ဖြဲ႔စည္းၾကမည္။ KNUF ဟူသည္ကား…. ကရင့္အမ်ဳိးသား ညီညႊတ္ေရးတပ္ဦး….။ လက္နက္ကိုင္တပ္ကိုမူ KNLA ဟူ၍သာ ဖြဲ႔စည္းထားရွိသြားမည္။ မၾကာ…. KNUF အား ဖ်က္သိမ္းၿပီး KNU ကရင့္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံးဟူ၍ ေျပာင္းလဲဖြဲ႔စည္းလိုက္ၾက၏။

တပ္မေတာ္၏ထုိးစစ္ၾကီးမ်ား
တပ္မေတာ္၏ စစ္ေရးအရ ထုိးစစ္ၾကီးမ်ား ဆင္လာမႈက ဆက္တုိက္ပင္….။ ေရႊလင္းယုန္ စစ္ဆင္ေရး၊ မုိးဟိန္း စစ္ဆင္ေရးမ်ား ခ်မွတ္ၿပီး ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚအား ထုိးစစ္ဆင္၏။ ေရႊလင္းယုန္အဆင့္ ၁.၂.၃.၄.၅.၆ ……။ မိုးဟိန္းအဆင့္ ၁.၂.၃…..။ ရန္သူ၏ ျဖတ္ေလးျဖတ္ေၾကာင့္လည္း သူတုိ႔သည္ လူထုႏွင့္ အဆက္မရ….။ ေနာက္ဆံုး …. ေကအင္ယူတို႔ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚတုိင္းမွ ဆုတ္ၾကရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကရသည္။ သူတို႔အဖြဲ႔တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္လည္း ပါ၏။ အင္အားက ၁ဝဝ ေက်ာ္မည္။ ရဲေမ ၃-၄ ေယာက္လည္း ပါ၏။

ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚမွသည္ …. ပဲခူး႐ိုးမသို႔

လႈိင္ျမစ္ကို ကူးၾက၏။ “ည” တြင္ ကူးၾကရျခင္း ျဖစ္သည္။ လႈိင္ျမစ္ကို ကူးၾကရၿပီးေနာက္ ေတာလမ္းအတုိင္း ဆက္၍ ခ်ီၾကသည္။ ေနထြက္လာၿပီဆိုလွ်င္ … နားၾက၏၊ အိပ္ၾက၏။ ေတာထဲ၌ပုန္း၍ အိပ္ၾကရျခင္း ျဖစ္သည္။ ခရီးက လူျမင္ခံ၍ မျဖစ္ …..။ သတင္းလံုၿခံဳမႈအား မ်က္လံုးအိမ္သဖြယ္ ထိန္းသိမ္းထားၾကရသည္။ ည ေရာက္လွ်င္ ခရီးထြက္။ ေန႔ဆိုလွ်င္ …. အနားယူအိပ္စက္ၾကႏွင့္ …… ၃ ရက္ခန္႔ခ်ီခဲ့ရာ … “အမလြတ္” ရြာသို႔ ေရာက္သည္။ “အမလြတ္” ရြာတြင္ပင္ သူတုိ႔ နားၾက၏။ လူထုက ေကာင္း၏။ သူတုိ႔ကို ဝက္ေပၚ၍ ေကြ်း၏။ ၃ ရက္လံုးလံုး ထမင္းမစားခဲ့ရ။ လမ္းတြင္ အငတ္ငတ္အျပတ္ျပတ္ႏွင့္ လာခဲ့ၾကရသည္။ “အမလြတ္” ရြာတြင္ သူတုိ႔ ၂ ရက္မွ် နားၾက၏။ အမလြြတ္ရြာက ေမွ်ာ္၍ၾကည့္လွ်င္ ပဲခူး႐ုိးမၾကီးကို ျမင္ရ၏။ ည …. ညတြင္မူ သာယာဝတီ၊ သံုးဆယ္ဘက္မွ မီးေရာင္မ်ား ျမင္ရ၏။ ေနာက္တေန႔ ညတြင္ သူတုိ႔ “အမလြတ္” မွ ထြက္ၾက၏။ “အမလြတ္” ရြာမွ ထြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ သူတို႔ ျပည္-ရန္ကုန္ ရထားလမ္းႏွင့္ ကားလမ္းကုိ ကူးၾက၏။ ရထားလမ္းႏွင့္ ကားလမ္းက မ်ဥ္းၿပိဳင္ ….။ ကားလမ္းႏွင့္ ရထားလမ္းအား သူတုိ႔ သတိထား၍ ကူးၾကရ၏။ သူ႔အဖြဲ႔ကို အရင္ကူးေစ၏။ ၿပီးလွ်င္ ….. ဗိုလ္မႉးေမာင္ခ်စ္၊ ဗိုလ္မႉးျမရင္…..၊ ဗိုလ္မႉးျမသိန္း….၊ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ျမေမာင္….။လမ္း၏ တဖက္တြင္ ကိုင္းေတာၾကီး ရွိသည္။ ကိုင္းေတာၾကီးအတြင္း ကိုယ့္လူကိုယ္ စစ္ၾကရ၏။ လူစံုမွ သူတို႔ ဆက္ထြက္ၾက၏။ ကိုင္းေတာအတြင္းမွ သူတို႔ တိုးထြက္ခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ …. လယ္ကြင္းျပင္ၾကီးအတြင္း ေရာက္၏။ ကြင္းျပင္ၾကီးက တေမွ်ာ္တေခၚ …. က်ယ္ျပန္႔လွ၏။ ဤခရီး ဆံုးလွ်င္မူ ….. အေရွ႕တြင္ ပဲခူး႐ိုးမ ….။

ပဲခူး႐ိုးမတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းက ပဲခူး႐ိုးမတိုင္း၏ စစ္ဆင္ေရးမႉး တာဝန္ယူရ၏။ တဖက္တြင္လည္း ႏုိင္ငံေရးသင္တန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးသင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ရသည္။ ယခင္ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚတိုင္းတြင္ ရွိစဥ္ကလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ ႏိုင္ငံေရးသင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ေပးခဲ့ရ၏။ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚတုိင္း ခ႐ိုင္အမွတ္ (၂) ႏွင့္ အမွတ္ (၃) တို႔တြင္ ပို႔ခ်ခဲ့၏။ ခ႐ိုင္အမွတ္ (၂) က ေျမာင္းျမခ႐ိုင္ျဖစ္ၿပီး၊ အမွတ္ (၃) ခ႐ိုင္က ဟံသာဝတီခ႐ိုင္ ျဖစ္၏။ ႏိုင္ငံေရးမႉးတာဝန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ရသည့္ တာဝန္မ်ား ရွိလာသည့္အတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ ႏုိင္ငံေရးစာေပမ်ားအား ေလ့လာဆည္းပူးရ၏။ ႏိုင္ငံေရးတြင္မူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္း၏ လက္ဦးေခါင္းကိုင္ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးက မန္းဘဇံျဖစ္၏။ သင္တန္းတြင္ …. မန္းဘဇံ၏ ကရင္ေတာ္လွန္ေရး သင္ၾကားခ်က္…။ ကြန္ျမဴနစ္မူဝါဒ ေၾကညာခ်က္စာတမ္း …. စသည့္ ဘာသာရပ္မ်ားကိုလည္း ထည့္၍ သင္ၾကားပို႔ခ်၏။ပဲခူး႐ိုးမတြင္ ႏုိင္ငံေရးသင္တန္းမ်ားကို “ေတာင္ညဳိစခန္း” တြင္ ဖြင့္လွစ္၏။

အထူးစစ္ဆင္ေရးဌာနခ်ဳပ္
၁၉၇၂ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔တြငဗိုလ္္ခ်ဳပ္ေနဝင္းက “အထူးစစ္ဆင္ေရးဌာနခ်ဳပ္” တခုကို ဖြဲ႔၏။ “ဗဟုိ႐ိုးမ စစ္ဆင္ေရးဌာနခ်ဳပ္” ဟုလည္း ေခၚသည္။ ပဲခူး႐ိုးမရွိ KNUP ၊ BCP ႏွင့္ မဒညတကို စစ္ဆင္ေရးၾကီး ဆင္ႏႊဲရန္အတြက္ ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္မႉးၾကီးခင္အုန္း ….. ဗိုလ္မႉးၾကီးသန္းတင္ကို ဌာနခ်ဳပ္မႉးမ်ားအျဖစ္ တာဝန္ေပး၏။ စစ္ဆင္ေရးဌာနခ်ဳပ္က ပဲခူး႐ိုးမ စစ္ဆင္ေရးအား “ေအာင္စုိးမိုး စစ္ဆင္ေရး” ႏွင့္ စ၏။

ပဲခူး႐ိုးမ ေတာင္ေပၚတြင္ ရြာေပါင္း ၃ဝ မွ် ရွိ၏။ ျဖဴးေခ်ာင္းဖ်ားတြင္ ေတာင္ေပၚရြာ ၇ ရြာ၊ ရဲႏြယ္ေခ်ာင္းဖ်ားတြင္က ေတာင္ေပၚရြာ ၁၄ ရြာ၊ ပဲခူးေခ်ာင္းဖ်ားတြင္ ေတာင္ေပၚရြာ ၉ ရြာ ရွိၾက၏။ ထုိရြာမ်ားကို ေတာင္ေပၚမွ ေျမျပန္႔သို႔ အတင္းအဓမၼ ရြာလံုးကြ်တ္ ေျပာင္းေရႊ႔၏။ ေတာင္ေျခရွိ ရြာမ်ားမွ လူထုကိုလည္း ေတာင္ေပၚသို႔ တက္ခြင့္မျပဳ….။ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ တားျမစ္၏။ ပဲခူး႐ိုးမၾကီးက သီးသန္႔ ကန္႔သတ္နယ္ေျမျဖစ္၍ ေနသည္။ ဤတြင္ …. “ေအာင္စိုးမုိး” စစ္ဆင္ေရး စ၏။ ပဲခူး႐ိုးမခုခံစစ္၌ အမ်ဳိးသမီး ရဲေမမ်ားသည္လည္း ရြြတ္ရြတ္ခြ်ံခြ်ံ …. ရဲရဲဝံ့ဝံ့ႏွင့္ တုိက္ပြဲဝင္ၾက၏။ KNUP မွ နမ့္က်င္ေရႊ (ယခုကြယ္လြန္၊ ပဒိုမန္းရွာ၏ ဇနီး) BCP မွ (ေဒၚ) ညိဳ (သခင္ခ်စ္သမီး)၊ (ေဒၚ)ခင္စိုးဝင္းႏွင့္ နန္းတင္ေရႊမွာ နာမည္ၾကီး အမ်ဳိးသမီး တုိက္ခိုက္ေရးမႉးမ်ား ျဖစ္သည္။

ရႈိးလူ ကြန္ကရက္
၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ မန္းဘဇံ ဦးေဆာင္ၿပီး “ရႈိးလူ” ကြန္ကရက္ကို က်င္းပခဲ့၏။ “ရႈိးလူ” ကြန္ကရက္မွ ညီညႊတ္ေရး သေဘာထားမ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ပဲခူး႐ိုးမႏွင့္ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚတုိင္းတြင္ အေျချပဳရွိေနၾကသည့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေကာ္ထူး (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ျမသန္း) ေခါင္းေဆာင္သည့္ KNUP ႏွင့္ KNU ေပါင္းစည္းေရးအတြက္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ တပ္မေတာ္သည္ “ေအာင္စုိးမိုး” စစ္ဆင္ေရးကို အရွိန္ျမႇင့္၍ တုိက္၏။ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲ ၂ နာရီခန္႔တြင္ BCP ဥကၠ႒ သခင္ဇင္ႏွင့္ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး သခင္ခ်စ္တုိ႔ တုိက္ပြဲအတြင္း သူရဲေကာင္း ပီသစြာႏွင့္ က်ဆံုးခဲ့၏။ ေက်ာက္တံခါးၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ “ဖြတ္က်ား” ေခ်ာင္းအနီး တိုက္ပြဲတြင္ ျဖစ္သည္။ ဖြတ္က်ားေခ်ာင္းက ရဲႏြယ္ေခ်ာင္းအတြင္း စီးဝင္သည့္ ေခ်ာင္းလက္တက္တခု ….။

ပဲခူး႐ိုးမမွ ဆုတ္ခြာျခင္း
၁၉၇၅ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာလတြင္ သူတုိ႔ ပဲခူး႐ိုးမမွ ဆုတ္ခဲ့ၾကရ၏။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းႏွင့္အတူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္လည္း ပါ၏။ အျခား KNUP မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း ပါသည္။ သူတုိ႔ …. ပဲခူး႐ိုးမမွ ဖာပြန္ခ႐ိုင္ဘက္သို႔ ဆုတ္လာၾကသည္။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ကတည္းမွ တ႐ုတ္ျပည္သို႔သြားသည့္ ဆရာၾကီးစေကာလယ္ေတာတုိ႔၏ ေျမာက္ပိုင္းခ်ီ အဖြဲ႔သည္လည္း ျပန္ေရာက္လာၾကၿပီး ဖာပြန္ခ႐ိုင္ “ ဒူးဒါးေဂး” ရြာတြင္ ပဲခူး႐ိုးမမွ ဆုတ္လာၾကသည့္ သူတုိ႔အဖြဲ႔ႏွင့္ ဆံုၾက၏။ KNUP ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ “ဒူးဒါးေဂး” ရြာတြင္ပင္ ပါတီကြန္ကရက္ကို က်င္းပရန္ စီစဥ္ၾကသည္။ ဤကြန္ကရက္က KNUP ၏ ဆ႒မေျမာက္ ကြန္ကရက္ျဖစ္သည္။ ၿပီးလွ်င္ …. KNUP ၏ ေနာက္ဆံုးေသာ ကြန္ကရက္လည္း ျဖစ္သည္။ ဤကြန္ကရက္တြင္ အမ်ဳိးသား စည္းလံုးညီညႊတ္ေရးအတြက္ KNUP ကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး၊ KNU အတြင္း၌ တေပါင္းတစည္းတည္း ပူးေပါင္း၍ ကရင့္အမ်ဳိးသားေရးကို လုပ္ေဆာင္ၾကရန္ ေဆြးေႏြးၾက၏။ KNUP ဖ်က္သိမ္းေရးကုိ သေဘာမတူသူတုိ႔ အခ်ဳိ႕ရွိ၏။ သို႔ေသာ္ …. ကြန္ကရက္တြင္မူ အမ်ားစုက ဆႏၵျပဳသျဖင့္ ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾက၏။

`ဒူးဒါးေဂး´ ကြန္ကရက္ၿပီးသည့္ေနာက္ ….. ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္ႏွင့္အတူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ `မာနယ္ပေလာ´ သို႔ တက္ခဲ့၏။ `မာနယ္ပေလာ´ မွသည္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးခရီး သူ … ဆက္၍ ခ်ီမည္။ မာနယ္ပေလာသို႔ ေရာက္ၿပီးေနာက္ ….. ေရွ႕တန္းခံကတုတ္တခုျဖစ္သည့္ `ဝမ္းခခံတပ္´ တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းသည္KNLA အထူးတပ္ရင္း ၁ဝ၁ ၏ အၾကံေပးအရာရွိအျဖစ္ျဖင့္ ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္အတူေန၍ ခုခံစစ္ ဆင္ႏႊဲ၏။ တဖက္တြင္မူ KNU ၏ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္တဦးအျဖစ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးစည္း႐ုံးေရး တာဝန္မ်ား ထမ္းေဆာင္သည္။ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္တြင္ KNU ၏ ၁ဝ ၾကိမ္ေျမာက္ ကြန္ကရက္ကို `မာနယ္ပေလာ´ တြင္ ျပဳလုပ္၏။ ကြန္ကရက္မွ သူ႔ကို ကရင့္အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ (KNDO) ၏ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းကို တာဝန္ေပးသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းဦးစီးကြပ္ကဲရသည့္ KNDO တပ္ရင္းမ်ားက KNU ၏ ခ႐ိုင္တုိင္းတြင္ တပ္ရင္း တရင္းစီ ရွိၾက၏။

က်ရွဴံးျခင္း
၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ `ဝမ္းခစခန္း´ က်၏။ ဝမ္းခက်ၿပီးသည့္ေနာက္ သူသည္ ဒူးပလာယာခ႐ိုင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႔ခဲ့၏။ KNDO ၏ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္တာဝန္မ်ားအား တတ္ၾကြထက္သန္စြာ ထမ္းေဆာင္ဆဲ….။ စခန္းသစ္ႏွင့္ ဒူးပလာယာခ႐ိုင္၏ အေျခခံစခန္းမ်ား က်ခဲ့ရၿပီးသည့္ေနာက္တြင္မူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ ႏုိ႔ဖုိးဒုကၡသည္စခန္းရွိ ေနအိမ္တြင္ မိသားစုႏွင့္ အေနမ်ားလာ၏။၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ KNDO စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္တာဝန္မွ အနားယူလုိက္ရ၏။ ၿပီးလွ်င္ ….. KNDO စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ေနရာကို သူ၏ ဒု-စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ျဖစ္သူ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ မန္းေက်ာ္ေဖသုိ႔ လႊဲေပးခဲ့၏။ ထိုသို႔ျဖင့္ KNDO စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္သစ္မွာ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ မန္းေက်ာ္ေဖျဖစ္လာသည္။ ျမန္မာစစ္အစုိးရႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲျခင္း မရိွေသးသည့္ ကရင္ အမ်ဳိးသား အစည္းအရုံး (KNU) သည္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ၎၏ မာနယ္ပေလာ ဌာနခ်ဳပ္ ကုိ လက္လႊတ္ရၿပီး ေနာက္ပုိင္း တျဖည္းျဖည္း အင္အား ေလ်ာ့နည္းလာသည္။ ၿပီးခ့ဲသည့္ ႏွစ္မ်ားအတြင္း KNU ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေစာဘုိျမကြယ္လြန္ျခင္း၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဖဒုိမန္းရွာ ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္ လုပ္ႀကံခံရျခင္းတုိ႔ႏွင့္အတူ KNU၏ ထိန္းခ်ဳပ္ နယ္ေျမ အမ်ားအျပား ဆုံးရႈံးျခင္း၊ ေအာက္ေျခတပ္တခ်ဳိ႕ စစ္အစုိးရႏွင့္ သြားေရာက္ ပူးေပါင္းျခင္းတုိ႔ ဆက္တုိက္ ျဖစ္ပြားခ့ဲသည္။ ျမန္မာစစ္အစုိးရႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ေဆြးေႏြးပဲြမ်ား အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ခ့ဲေသာ္လည္း ေအာင္ျမင္မႈ မရခ့ဲေပ။ KNU သည္ ျပည္ပေရာက္ အတုိက္အခံမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးမႈအရိွဆုံးေသာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖဲြ႔ တဖဲြ႔ ျဖစ္သည္။ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး KNU သည္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ ရရွိေရးအတြက္ ျမန္မာအစိုးရ အဆက္ဆက္ကို လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေနသည္မွာ ရာစုႏွစ္တဝက္ခန္႔ ရွိၿပီျဖစ္သည္။ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ရွိ ဒုကၡသည္စခန္း ၉ ခုတြင္ လူေပါင္း ၁ သိန္းေက်ာ္ ေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး အမ်ားစုမွာ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KNLA)
ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KNLA)၏ လက္ေအာက္ခံတပ္မ်ားမွာ-

တပ္မဟာ (၇) ဘားအံခ႐ိုင္ ေဒသ(တပ္မဟာမွဴး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဂ်ာ္နီ)ဘားအံခရုိင္ အတြင္းရိွ တပ္မဟာ ၇ နယ္ေျမမ်ားသည္ KNLA ၏ အေရးအပါ ဆုံးေသာ နယ္ေျမမ်ား ျဖစ္သည္။ ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဂ်ာ္နီသည္ ၂ဝဝ၇ ဇန္နဝါရီလမွ စတင္ၿပီး တပ္မဟာမွဴး အျဖစ္ တာဝန္ေပး ခံခ့ဲရသည္။

တပ္မဟာ (၄)
တပ္မဟာ (၅)
တပ္မဟာ (၆)
တပ္ရင္း (၁၆)

အထူးတပ္ရင္းမ်ား
ဗဟိုအထူးတပ္ရင္း၂ဝ၁၏တပ္ရင္းမွဴးမွာဒု ဗုိလ္မႉးၾကီး ဘူးေဖာ
ဗဟိုအထူးတပ္ရင္း၂ဝ၂

KNU ေခါင္းေဆာင္သစ္မ်ား
အစိုးရကို ဆန္႔က်င္ေနေသာ သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆုံး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕တဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ကရင္ အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ုံး (KNU) ေခါင္းေဆာင္သစ္မ်ားအေပၚ ေ၀ဖန္သုံးသပ္မႈမ်ားရွိေနသည္။KNU ၏ ပထမဆုံး အမ်ိဳးသမီး အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးအပါအ၀င္ ဗဟုိ အလုပ္အမႈေဆာင္အသစ္မ်ားကို ေအာက္တိုဘာ ၁၈ ရက္ေန႔၂၀၀၈ ခုႏွစ္က က်င္းပၿပီးစီးခဲ့သည့္ ၁၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ကြန္ဂရက္တြင္ ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့သည္။

ယင္း ကြန္ဂရက္မွ ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္သည့္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္မ်ားကို ကရင္တိုင္းရင္းသား တခ်ိဳ႕ႏွင့္ ေလ့လာသူ မ်ားက ႀကိဳဆုိလက္ခံၾကေသာ္လည္း တျခားေသာ KNU ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းသည္ အသက္အ႐ြယ္ အလြန္ ႀကီးရင့္ ေနၿပီး တက္ႂကြမႈ မရွိဟု ေ၀ဖန္ေျပာဆိုမႈမ်ားရွိသည္။အသက္ ၈၈ ႏွစ္ရွိၿပီ ျဖစ္ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တာမလာေဘာအား KNU ဥကၠဌ အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့ၿပီး ၎၏ သမီးျဖစ္သူ ေနာ္စီဖိုးရာစိန္ကို အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးအျဖစ္ ယခု ကြန္ဂရက္က ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့သည္။

အေရြးခ်ယ္ခံရသည့္ တျခားေသာ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္မ်ားမွာ ေစာေဒးဗစ္တာကေပါ ဒု ဥကၠဌ၊ ဗိုလ္မႉး ေစာလွေငြႏွင့္ ေစာေဒါေလမႉး တို႔ကို တြဲဖက္အတြင္းေရးမႉး(၁)ႏွင့္(၂) အျဖစ္ ခန္႔အပ္လိုက္ၿပီး ဗဟိုအလုပ္ အမႈ ေဆာင္ ေကာ္မတီ၀င္မ်ား အျဖစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မူတူး ေစးဖိုး၊ ေစာေဒးဗစ္ေထာ၊ ေစာေရာ္ဂ်ာခင္၊ ဖဒိုအားတိုး၊ ဖဒို ေဟးဆာ၊ ေစာလားေစး တို႔ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ ၾကသည္။

ေနာ္စီဖိုးရာစိန္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ရက္က လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရေသာ ႏိုင္ငံေရးအေတြ႕အႀကံဳရင့္ သည့္ ယခင္ KNU အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ဖဒို မန္းရွာ ၏ ေနရာတြင္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ခန္႔အပ္ျခင္းခံရသည့္ အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သည္။ေနာ္စီဖိုးရာစိန္သည္ လက္ရွိတြင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရက ကရင္တိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္္မႈမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ေနေသာအဖြဲ႔တခုျဖစ္သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသမီးအစည္း အ႐ုံးအဖြဲ႔(KWO)တြင္လည္း အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ေနသူ ျဖစ္သည္။အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့သည့္အတြက္ ေနာ္စီဖိုးရာစိန္သည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ (Perdita Huston Human Rights Award) ဆုကို ခ်ီးျမႇင့္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ႏိုင္ငံတကာအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းကလည္း ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ႏိုဗဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုအတြက္ ေနာ္စီဖိုးရာစိန္ကုိ အဆို တင္သြင္း ခဲ့ေသးသည္္။

ယခု ဥကၠဌျဖစ္လာေသာ ေနာ္စီဖိုးရာစိန္၏ ဖခင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တာမလာေဘာသည္ ယခင္က ကရင္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္(KNLA)၏ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ေဟာင္း တဦးျဖစ္ၿပီး ကြယ္လြန္သြားသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေစာဘိုျမႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ တဦးလည္းျဖစ္သည္။

KNU ကို ျမန္မာစစ္အစိုးရက ၂၀၀၆ ခုႏွစ္အေစာပိုင္းတြင္ ထိုးစစ္ဆင္ခဲ့ရာ ကရင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းရွိွ ကရင္ ရြာသား ၃၀၀၀၀ ခန္႔ ထိုင္းျမန္မာနယ္စပ္သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ မွ စတင္၍ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ KNU သည္ ျမန္မာအစိုးရကို လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ ပုန္ကန္ခဲ့သည့္ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည္။KNU သည္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္သည္အထိ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေနေသာ အဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး လက္နက္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကို လဲလွယ္ခဲ့ျခင္းမရွိေခ်။၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလတြင္မူ တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ိဳးသား တပ္ဖြဲ႔(DKBA)သည္ KNU အဖြဲ႔မွ ခြဲထြက္ခဲ့ၿပီး စစ္အစိုးရႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခဲ့သည္။၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ KNU ဥကၠဌ ေစာဘိုျမသည္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ညြန္႔ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရန္ ရန္ကုန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့ေသးသည္။၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလက KNU မွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထိန္ေမာင္သည္ တပ္သား ၃၀၀ ခန္႔ႏွင့္အတူ KNU တပ္မဟာ ၇ မွခြဲထြက္ကာ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ျငိမ္းခ်မ္းေရးယူခဲ့ၿပီး ယင္းခြဲထြက္အဖြဲ႔ကို KNU/KNLA ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစတင္၍ KNU အဖြဲ႔က စစ္အစိုးရႏွင့္ အဆက္အသြယ္ကိုရပ္ဆိုင္း လိုက္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုကဲ့သို႔ KNU မွ ခြဲထြက္သည့္အဖြဲ႔မ်ားျပားလာၿပီးေနာက္ပိုင္း အဖြဲ႔အတြင္းတြင္ လုပ္ႀကံမႈမ်ား ပိုမိုမ်ားျပားလာကာ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ဖဒုိမန္းရွာသည္လည္း ၂၀၀ဂ ခု ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၄ရက္ေန႔က ေနအိမ္၌ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္လုပ္ႀကံခံရမႈ ေၾကာင့္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ရသည္။တခ်ိန္တည္းတြင္ပင္ ျမန္မာျပည္တြင္း၌ ႏိုင္ငံေရးနည္းႏွင့္အေျဖရွာရမည့္ ႏိုင္ငံေရးပဋိပကၡမ်ား ရွိေနေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ KNU အေနႏွင့္ ကုိယ့္ကိုယ္ကုိယ္ ကာကြယ္ရန္အတြက္ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း KNU ဒု ဥကၠဌ အသစ္ ေစာေဒးဗစ္တာကေပါ က ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးကို လက္ခံႀကိဳဆိုေၾကာင္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားအားလုံး လႊတ္ေပးေရးႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ျမန္မာအစိုးရ စစ္တပ္မ်ားကို ျပန္လည္ ႐ုတ္သိမ္းေပးေရး စသည့္အခ်က္မ်ားအပါအ၀င္ တိက်ေသခ်ာေသာ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ေအာက္တြင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

“အမွန္တကယ္သာ ျမန္မာစစ္အစိုးရက ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးလုပ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ဘက္က စားပြဲ၀ိုင္းမွာ ေတြ႕ဆုံဖို႔ အဆင္သင့္ပါပဲ”ဟုလည္း ေဒးဗစ္တာကေပါ က ေျပာသည္။

ေနာက္ဆံုးလက္ရွိအေျခအေန(၁၈.ဝ၆.၂ဝဝ၉)

အစိုးရတပ္ႏွင့္ သူတို႔၏ ၿပိဳင္ဘက္ ေျပာက္က်ား တပ္မ်ားအၾကား အလြန္ျပင္းထန္ေသာ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အၾကီးဆံုး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔သည္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ၎တို႔၏ အမာခံစခန္းမ်ားကို စြန္႔ခြာေနရၿပီ ျဖစ္သည္။ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး - KNU ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ျဖစ္ေသာ ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ - KNLA သည္ ယခုအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္းရွိ သူတို႔၏ အေျခခံစခန္းမ်ားကို အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ စေတး၍ ခုခံကာကြယ္ေနသည္ထက္ ေျပာက္က်ားနည္းဗ်ဴဟာသို႔ ေျပာင္းလဲတိုက္ပြဲဝင္သြားမည္ဟု KNLA တပ္မႉး ေဂ်ာ္နီက ၾကာသပေတးေန႔က ေျပာသည္။

က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ တပ္မဟာ ၇ အေျခခံစခန္းကေန ဆုတ္ခြာရလို႔ က်ေနာ္တို႔ ႐ံႈးသြားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ နည္းဗ်ဴဟာအရ ျပန္လည္ေနရာယူ တပ္စြဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ကိုယ့္ကရင္အခ်င္းခ်င္း ဒီစစ္ပြဲမွာ မသတ္ခ်င္ပါဘူး ဟု သူက ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ ေလ့လာသံုးသပ္သူ အမ်ားအျပားကမူ ယင္းသည္ ျမန္မာအစိုးရကို လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ မွ် တိုက္ပြဲဝင္လာခဲ့ေသာ KNLA အတြက္ နိဂံုး၏ နိဒါန္းျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုေနၾကသည္။မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ KNU ႏွင့္ KNLA ေခါင္းေဆာင္မ်ားကမူ တိုက္ပြဲ အဆံုးသတ္သြားရန္ အေဝးၾကီး လိုေသးေၾကာင္း ေျပာၾကသည္။

က်ေနာ္တို႔ ေနာက္ဆံုး ခါးသီးတဲ့ အဆံုးသတ္ထိ တိုက္ပြဲဝင္သြားမယ္။ က်ေနာ္တို႔မွာ တျခား ေရြးခ်ယ္စရာလမ္း မရွိဘူး။ ဆက္တိုက္ရမွာပဲ။ နယ္ေျမအစိတ္အပိုင္းတိုင္းကို ဆက္ထိန္းသြားမယ္ ဟု KNU ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒးဗစ္သာကေပါက ေျပာသည္။

ဘာေတြ အႏၲရာယ္က်ေရာက္ေတာ့မယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ သိတယ္။ က်ေနာ္တို႔သာ ဆက္မခုခံရင္ ျမန္မာစစ္တပ္က လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ဆက္က်ဴးလြန္မယ္၊ က်ေနာ္တို႔ နယ္ေျမေတြကို သိမ္းမယ္၊ က်ေနာ္တို႔သယံဇာတေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားမယ္ ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။ျမန္မာစစ္တပ္က ကရင္လက္နက္ကုိင္မ်ားအေပၚ တုိက္ခုိက္မႈမ်ား တိုးျမႇင့္ျပဳလုပ္လာသည့္အတြက္ တိုင္းရင္းသား ကရင္ရြာသူရြာသား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္က နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ထြက္ေျပးခုိလံႈခဲ့ၾကရသည္။

ျမန္မာစစ္တပ္က ထိုင္းနယ္စပ္အနီး စိန္ေျပာင္းမ်ားျဖင့္ ဆက္တိုက္ပစ္ခတ္ေနျခင္း၊ ျပင္းထန္ေသာ တုိက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသား ကရင္ေက်းရြာသား ၄၀၀၀ ေက်ာ္သည္ သူတို႔၏ လံုၿခံဳမႈအတြက္ ထြက္ေျပးလာခဲ့ၾကရသည္ဟု ေဒသတြင္းရွိ အကူအညီေပးေရး လုပ္သားမ်ား၏ အေျပာအရ သိရသည္။လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ပတ္က ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ အစုိးရအား ေထာက္ခံေသာ တပ္ဖြဲ႔ျဖစ္သည့္ ဒီမိုကရက္တစ္ တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္တပ္မေတာ္ - DKBA တို႔သည္ KNLA ကို အၿပီးသတ္ဖ်က္ဆီးရန္ ေနာက္ဆံုး ၾကိဳးပမ္းသည့္အေနျဖင့္ ထိုင္းနယ္စပ္တေနရာတြင္ အဓိက ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္မႈၾကီးတရပ္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ရက္အနည္းငယ္အတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္သည္ KNU ၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ျဖစ္ေသာ KNLA ကို ထိုးစစ္အရွိန္ျမႇင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ ယင္း၏ အားအေကာင္းဆံုး တပ္ဖြဲ႔ျဖစ္ေသာ တပ္မဟာ ၇ ကို အဓိကထား တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ဤသို႔ ဘက္ေပါင္းစံုမွ ထိုးစစ္ဆင္လာသည္ကို တပ္မဟာ ၇ သည္ ရက္သတၱပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပန္၍ ခုခံတိုက္ခိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုအခါ မဟာဗ်ဴဟာဆက္ဆံေရးမွာ ေျပာင္းလဲသြားရေတာ့မလို ျဖစ္ေနသည္။ က်ေနာ္တို႔ က်ေနာ္တို႔နယ္ေျမကို ထိန္းမထားႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ ခြာေပးရမွာပဲ။ မလိုအပ္ဘဲ က်ေနာ္တို႔ရဲေဘာ္ေတြ အေသမခံႏိုင္ဘူး ဟု သာကေပါက အေလးေပးေျပာၾကားသည္။

ယခုရက္သတၱပတ္ကုန္တြင္ ကရင္ျပည္နယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ ဘားအံမွ ေနာက္ထပ္ အင္အား ၃၀၀ ကို DKBA တပ္ဖြဲ႔မ်ားက ေခၚယူ အင္အား ျဖည့္တင္းထားသည္။ ယခုေလာေလာဆယ္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ တြဲတိုက္ေနေသာ DKBA တပ္ဖြဲ႔အင္အားမွာ ၆၀၀ ရွိသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ ကရင္ သတင္းရပ္ကြက္မ်ားက ေျပာသည္။KNLA ကို အေျချပဳတ္သြားေအာင္ ႏွစ္ဖက္ညႇပ္တိုက္ဖို႔ သူတို႔ ရည္ရြယ္တာ ဟု အမည္မေဖာ္လိုသူ ထိုင္းစစ္ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိတဦးက ေျပာသည္။ ဒီတုိက္ပြဲထဲမွာ ဝင္တိုက္ေနတာ ျမန္မာစစ္တပ္က တပ္ရင္း ၆ ရင္း ရွိတယ္။ အင္အား ၂၀၀၀ ေလာက္က တဝက္စီခြဲၿပီး တပ္မဟာ ၇ နယ္ေျမရဲ႕ ေျမာက္ဘက္စြန္းနဲ႔ ေတာင္ဘက္စြန္းကေန တိုက္ေနတာ ဟု သူက ဆုိသည္။

ဒါေပမဲ့ အင္အား ၉၀၀ ရွိတဲ့ DKBA တပ္ဖြဲ႕က ဒီတိုက္ပြဲမွာ အခံရဆံုးပဲ။ သူတို႔က ေရွ႕ကေန ဦးေဆာင္တိုက္ရတာ။ ဗမာစစ္တပ္က တဖက္တခ်က္က ေထာက္ပို႔ အကူအညီပဲ ေပးတာ ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

တပ္မဟာ ၇ သည္ KNLA ၏ အင္အားအၾကီးမားဆံုးႏွင့္ ေလ့က်င့္မႈ အေကာင္းဆံုးတပ္ ျဖစ္သည္။ ပို၍ အေရးပါသည္မွာ KNLA ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းတပ္ဖြဲ႔မ်ားအၾကား ရွည္လ်ား၍ မဟာဗ်ဴဟာက်ေသာ နယ္ေျမကို ထိန္းထားသည့္ တပ္ျဖစ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ယခု သူတို႔ဆုတ္ခြာသြားရလွ်င္ အျခား ကရင္အမာခံနယ္ေျမ ႏွစ္ခုမွာ တသီးတျခားစီ အျဖတ္ခံထားလိုက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး အလြယ္တကူ အဝိုင္းခံရမည့္ အႏၲရာယ္ရွိေနသည္ဟု ေဒသတြင္းရွိ စစ္ေရးေလ့လာသူမ်ားက ေျပာသည္။KNU သည္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရွ႕ဘက္ ေတာင္ကုန္းမ်ားေပၚတြင္ တိုက္ခိုက္ေနေသာ အဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး ကမၻာ့သက္တမ္းအရွည္ဆံုး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႔ ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ မခ်ဳပ္ဆိုရေသးသည့္ လက္တဆုပ္စာမွ်သာ က်န္ေသာ လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားအနက္ တခုျဖစ္သည္။

စစ္အစိုးရက DKBA ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ နယ္စပ္တေလွ်ာက္ကို KNU လက္ထဲကေန လုယူၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေတာ့မွာက သံသယ ျဖစ္စရာ မရွိပါဘူး ဟု ျမန္မာ့စစ္ေရးကြ်မ္းက်င္သူ ဦးဝင္းမင္းက ေျပာသည္။ဤသို႔ KNLA ကို တိုက္ခိုက္သည့္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈအသစ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာရျခင္းသည္ စစ္အစိုးရက ေနာက္ႏွစ္တြင္ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ႏွင့္ နယ္စပ္တေလွ်ာက္ ထားရွိမည့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔မ်ားကို စစ္အစိုးရႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူထားသည့္ တိုင္းရင္းသား အပစ္ရပ္အဖြဲ႔မ်ားကို လက္နက္ျဖဳတ္ၿပီး ဖြဲ႔စည္းမည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ စစ္အစိုးရ၏ အစီအစဥ္ကို တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔ အမ်ားစုက ပယ္ခ်ထားၾကၿပီး၊ DKBA ကမူ ထိုသို႔ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းလဲရန္ မူအားျဖင့္ သေဘာတူထားၿပီးျဖစ္သည္။ KNLA လႈပ္ရွားနယ္ေျမျဖစ္ေသာ ထုိင္းနယ္စပ္တေလွ်ာက္ တပ္စခန္း ၁၀၀ အနက္ ၃၀ ခန္႔ကို ျမန္မာစစ္တပ္က DKBA သို႔ လႊဲမေပးမီ လြန္ခဲ့ေသာ လအနည္းငယ္အတြင္း ပိတ္ပစ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လႈပ္ရွားေနေသာ ဖရီးဘားမားရိန္းဂ်ားအဖြဲ႔က ေျပာသည္။

သူတုိ႔က KNU ကို အျပတ္ရွင္းပစ္ခ်င္တာ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ကရင္ေတြအားလံုး ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ ေျပာတာကိုး ဟု သာကေပါက ခန္႔မွန္းေျပာဆိုသည္။ သူတို႔ မလိုခ်င္ဆံုးက တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုး က်ေနာ္တို႔ ေခါင္းေဆာင္မႈေနာက္ကို ပါသြားမွာကိုပဲ ဟု သူက ဆိုသည္။

ေနာက္ ရက္အနည္းငယ္အတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္က သူတို႔၏ စစ္ဆင္ေရးကို အရွိန္ျမႇင့္ ျပဳလုပ္လာႏိုင္သျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ နယ္စပ္တေလွ်ာက္ရွိ ေက်းရြာသားမ်ားမွာ ေနာက္ထပ္စစ္ပြဲမ်ား ျဖစ္လာမွာကိုႏွင့္ အေျမာက္က်ည္မ်ား က်လာမည့္အေရး ပူပန္ေနၾကရသည္။တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနလွ်င္ ကရင္ဒုကၡသည္မ်ား လံုၿခံဳရာထိုင္းဘက္ျခမ္းသို႔ ထြက္ေျပးခုိလံႈလာရမည္မွာ ေသခ်ာေပါက္ပင္ ျဖစ္သည္။ ယခုထိ စစ္ဆင္ေရးနယ္ေျမအတြင္းရွိ ေက်းရြာေပါင္း ၇ ရြာမွ ဒုကၡသည္မ်ား ထြက္ေျပး ခုိလံႈလာခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအတြင္း က်ေရာက္၍ ေဘးအႏၲရာယ္ ရွိေနေသာ ေက်းရြာေပါင္းမွာ ၄၀ ေက်ာ္ ရွိသည္။တုိက္ပြဲေတြသာ ဆက္ျဖစ္ရင္ အနည္းဆံုး ရြာသား ၈၀၀၀ ေက်ာ္ နယ္စပ္ျဖတ္ၿပီး ေျပးလာရဦးမွာပဲ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ စစ္သားေတြလက္ထဲမွာ ေသမွာပဲ ဟု KNU အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က ေျပာသည္။

KNU တပ္မဟာ (၇) ဌာနခ်ဳပ္ သိမ္းပိုက္ခံရ
စစ္အစိုးရ တပ္ဖြဲ႕႔ႏွင့္ တုိးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ိဳးသား တပ္ဖြဲ႕ (DKBA) ပူးေပါင္းတပ္မ်ားက ကရင္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KNLA)၏ အဓိက တပ္စခန္းျဖစ္ေသာ တပ္မဟာ(၇) ဌာနခ်ဳပ္ကို ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔က သိမ္းပိုက္လိုက္ ေၾကာင္း သိရသည္။အဆိုပါ ပူးေပါင္းတပ္မ်ားက ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ုံး(KNU) လက္ေအာက္ခံ KNLA တပ္မဟာ (၇) ဌာနခ်ဳပ္ ကို ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လ ၁၇ ၊ ၁၈ ရက္မ်ားကတည္းက စတင္၍ ျပင္းထန္စြာ ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္ ေနခဲ့ၿပီး ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု KNU တြဲဖက္အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး(၁) ဗုိလ္မႉး ေစာလွေငြ ကေျပာသည္။

ယခုအခါ KNLA တပ္မဟာ (၇) တြင္ တပ္စခန္း တခုတည္းသာ က်န္ရွိေတာ့ေၾကာင္းႏွင့္ KNLA တပ္မ်ားအေနႏွင့္ ေျပာက္က်ား စစ္ဆင္ေရး နည္းကို က်င့္သုံးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာဆုိသည္။ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔က တပ္မဟာ (၇) ဌာနခ်ဳပ္ကို စတင္တိုက္ခိုက္သည့္ တိုက္ပြဲတြင္ DKBA ဘက္က ၇ ဦးခန္႔ က်ဆုံးမႈရွိခဲ့သည္ဟုလည္း ဗုိလ္မႉး ေစာလွေငြ က ဆုိသည္။ထို႔အျပင္ KNLA တပ္ရင္း ၂၁ ၊ ၂၂ ႏွင့္ ၁၀၁ တပ္စခန္းမ်ား က်ဆုံးခဲ့ရၿပီး တပ္ရင္း ၂၀၂ ၏ တပ္စခန္း တခ်ိဳ႕ကို ထိန္းထားႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ယင္း KNLA တပ္မဟာ (၇) က်ဆုံးျခင္းအတြက္ ထိုင္းျမန္မာ နယ္စပ္ၿမိဳ႕ မဲေဆာက္တြင္ အေျခစိုက္ထားေသာ ျမန္မာအတိုက္အခံအဖြဲ႕မ်ား၏ ရပ္တည္ေရးကို ထိခိုက္ႏိုင္သည္ဟုလည္း ဗုိလ္မႉး ေစာလွေငြ က ေျပာျပသည္။ ။

ျပန္လည္တည္းျဖတ္တင္ျပသူ = ေစာအဲအဲ (ဖားစည္ေျမ)

ref : https://sites.google.com/site/myanmarsite1/home/ka/knu

Download PDF :
KNU Political Review

Thursday, February 2, 2012

ကရင္လူမ်ိဳး ျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း

ကရင္လူမ်ိဳး

ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရိုးသားႀကိဳးစားၾကၿပီး ေအးေဆးေသာဘဝကို လိုလားသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

လူမ်ိဳးစုမ်ား

ကရင္လူမ်ိဳးတြင္ စေကာကရင္ ႏွင့္ ပိုးကရင္ ဟူ၍ အဓိကလူမ်ိဳးစုႀကီး ၂ စုရွိသည္။
ထိုလူမ်ိဳးစုႀကီး ၂စုမွာ ဓေလ့စရိုက္ ႏွင့္ အသုံးျပဳေသာ ဘာသာစကားတြင္ ကြဲျပားျခား
နားမွုမ်ားရွိသည္။ စေကာကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေယာက္်ားေလးမ်ား၏ အမည္ေရွ႕တြင္
ေစာတပ္၍ ေခၚ​​ေဝၚေလ့ရွိၾကၿပီး မိန္းကေလးအမည္ေရွ႕တြင္ ေနာ္ တပ္၍ ေခၚေဝၚေလ့
ရွိၾကသည္။ ပိုးကရင္လူမ်ိဳးမ်ားမွာမူ ေယာက္်ားေလးမ်ား၏ အမည္ေရွ႕တြင္ မန္း
တပ္၍ ေခၚ​​ေဝၚေလ့ရွိၾကၿပီး မိန္းကေလးအမည္ေရွ႕တြင္ နန႔္ တပ္၍ ေခၚေဝၚေလ့
ရွိၾကသည္။

ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ေရွးဦးသမိုင္းအက်ဥ္း

ထီ့့ေဆ့ေမ့ယြား ေခၚ ထီးဆဲ့မဲ့ယြားလူမ်ိဳးတုိင္းသည္ မိမိတုိ႔၏သမုိင္းကုိ သားစဥ္ေျမးဆက္လက္
ဆင့္ကမ္းသယ္ပုိးခဲ့ၾက၏။ သုိ႔ျဖစ္၍ သမုိင္းဟူသည္ ေဖာာက္ဖ်က္၍ ရနုိင္ေကာင္းေသာ အရာ
မဟုတ္ေပ။ပုဂံရာဇ၀င္ကုိ တုတ္ထမ္းေျပာရတယ္ဟု အဆုိရိွလွ်င္ ပုဂံရာဇ၀င္ထက္ ေရွးက်သည့္
ကြ်နု္ပ္တုိ႕ ကရင္တုိင္းရင္းသာတုိ႔၏ ေရွးဦးသမုိင္းကုိ ျပန္ေျပာင္းေျပာရာတြင္ သုေတသီတုိ႔ အျငင္း
ပြားဖြယ္ရာရိွပါက အံ့ၾသစရာမဟုတ္ေပ။ကြ်နု္ပ္တုိ႕ ကရင္တုိင္းရင္းသားတုိ႔သည္ ေရွးကပင္
လူႀကီးမိဘမ်ား၏ ဆုံးမစကားကုိ တရုိတေသမွတ္သားလုိက္နာတတ္ၿပီး ေနာင္လာေနာင္သား
မ်ားအား ျပန္လည္သြန္သင္ဆုံးမျခင္းျဖင့္ သမုိင္းအေထာက္အထားမ်ားကုိ ခုိင္ခုိင္လုံလုံ ထိန္း
သိမ္းလာ နုိင္ခဲ့သည္။ ယင္းသမုိင္းအေထာက္အထားမ်ားအနက္ ထီ့ေဆံေမ့ယြားေခၚ ထီးဆဲ့မဲ့ယြား
ေဒသသည္ ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔ တစ္ခ်ိန္ကအေျခခ်ေနထုိင္ခဲ့ေသာ ေနရာေဒသျဖစ္ေၾကာင္းကုိ
အမ်ားကၾကားဖူးၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ယင္း ထီ့ဆဲ့မဲ့ယြား ေဒသသည္ မည္သည့္တုိင္းျပည္ေဒသ
တြင္ ရွိသည္ကုိ မွန္းဆမရနုိင္သူ မ်ားလွသည္။ထီ့ဆဲ့မဲ့ယြား ဟူသည္ ေရစီးရာတြင္ သဲတုိ႔
ေမ်ာပါေနေသာ ျဖစ္ေခ်ာင္းေဒသ ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။

ယင္းေဒသကုိ မႏုႆပထ၀ီေဗဒႏွင့္ သမုိင္းပညာရပ္မ်ားစသည္တုိ႔ျဖင့္ သိပၸံနည္းက် ေလ့လာ
ရွာေဖြပါက တရုတ္ျပည္ေတာင္ပုိင္း တစ္ေနရာတြင္ လြန္ခဲ့ေသာနွစ္ေပါင္း (၃၅၀၀)ေလာက္က
တည္ရိွခဲ့ေသာ အုိေအစစ္ ယဥ္ေက်းမႈ ပုံသ႑ာန္ျဖစ္ၿပီး၊ ျမစ္ေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ စုိက္ပ်ိဳး
ေမြးျဖဴေရး အသင့္အတင့္လုပ္ကုိင္၍ အေျခခ်ေနထုိင္ၿပီး မိသားစု အိမ္ေထာင္စုတုိ႔ စုေပါင္းေန
ထိုင္ၾကသည့္ ေဒသျဖစ္သည္။ထုိေဒသတြင္ ကရင္ေရွးဦးလူတုိ႔သည္ ရာစုႏွစ္တစ္၀က္ေက်ာ္
ေနထုိင္ခဲ့ဟန္ရိွၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားတိမ္ေကာမႈႏွင့္ မုိးေရလွ်ံမႈတုိ႕ေၾကာင့္ စုိက္ပ်ိဳး
ခင္းမ်ား လူေနအိမ္မ်ားပ်က္ဆီးခဲ့ရၿပီး တုိးပြားလာေသာ လူဦးေရအတြက္ေထာက္ပံ့နုိင္သည့္
အေျခအေနမရိွေတာ့သျဖင့္ ေနရာအသစ္ရွာေဖြရန္ အုပ္စုခဲြၿပီး ေတာင္ဘက္အရပ္မ်ားသုိ႔ ေရႊ႕
ေျပာင္းလာၾကရာ ယေန႕အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသအႏွံ႕ ျပန္႕က်ဲေနထုိင္ၾကေသာ ကရင္လူမ်ိဳးစု
မ်ားကုိ ေတြ႕ရျခင္းျဖစ္သည္။မုိ႕ထိတ္ ဖထိတ္ ေခၚ မုိးထိ ပါးထိကရင္ေရွးဦးလူမ်ိဳးတုိ႕သည္
အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသအႏွံ႕ အစုစုပ်ံ႕ႏွံ႕ ေနထုိင္ၾကေသာ္လည္း ထီေဆ့ေမ့ယြားေဒသမွ ထြက္
လာစဥ္က အားလုံးတစ္ခ်ိန္တည္း ထြက္လာၾကသည္မဟုတ္ပဲ အနည္းဆုံး အုပ္စုႀကီး ႏွစ္စု
ထြက္လာၾကသည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။

ယင္းအုပ္စုႏွစ္စုအနက္ ေရွးဦးစြာ ထြက္လာၾကသူမ်ားမွာ ဖခင္မ်ား သုိ႔မဟုတ္ အၾကားအျမင္
ဗဟုသုတရွိၿပီး အသက္ႀကီးေသာ ေယာက်္ားမ်ားဦးေဆာင္ျပဳေသာ အုပ္စုျဖစ္ၿပီး ေကာင္းမြန္
ေသာေဒသအသစ္ေတြ႕ရိွပါက က်န္ခဲ့ေသာ မိသားစုမ်ားကုိ ျပန္ေခၚရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ထြက္
လာၾကၿပီး ယင္းအုပ္စုတြင္ လုိက္ပါသြားသူမ်ားကုိ ေနာင္ကာလတြင္ ဖထိတ္ သုိ႔မဟုတ္ ပါထိ
ေခၚ ဖခင္အႏြယ္ကရင္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားဟု ေခၚတြင္လာခ့ဲသည္။ က်န္ခဲ့ေသာ မိသားစုမ်ားတြင္
အေတြ႕ႀကံဳျပည့္စုံေသာ မိခင္မ်ား သုိ႔မဟုတ္ အမ်ိဳးသမီးႀကီးမ်ားက စီမံကြပ္ကဲ၍ ထုိေဒသမွ
ထြက္ခြာေသာၾကေသာ မိသားစုမ်ား သည္ တစ္ေန႕တြင္ ျပန္လာေခၚမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ ထီ့ေဆ့ေမ့ယြား ေဒသတြင္ ေနထုိင္လာခဲ့ရာႏွစ္ေပါင္းၾကာျမင့္လာေသာအခါသဘာ၀ေဘးရန္မ်ားႏွင့္
ေနာက္ထပ္ေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကေသာ အျခားလူမ်ိဳးစုမ်ားရန္ေၾကာင့္ ေရွးကထြက္ခြာသြားေသာ
အုပ္စုေနာက္သုိ႔ ရွာေဖြလုိက္လာခဲ့ၿပီး ယင္းတုိ႔ကုိ ထီ့ေဆ့ေမ့ယြားမွ မုိ႕ထိတ္ သုိ႔မဟုတ္ မုိးထိ
ေခၚမိခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္လာၾကသည္ဟု သမုိင္းပညာရွင္ အမ်ားစုက လက္ခံ
ယုံၾကည္ထားၾကသည္။ဖထိတ္ေခၚ စေကာကရင္အုပ္စုသည္ မဲေခါင္ျမစ္ေၾကာင္း သံလြင္ျမစ္
ေၾကာင္းမ်ားကုိ အဓိကအသုံးျပဳၿပီး ေတာင္ဘက္သို႕ ေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကရာ ယေန႕တုိင္
ယုိးဒယားျပည္၊ ျမန္မာျပည္၊ကေမၻာဒီးယားႏွင့္ဗီယနမ္ေတာင္ပုိင္း၊မေလးရွားေျမာက္ပုိင္းေဒသမ်ား
သုိ႔တုိင္ေအာင္ ေတာင္ေပၚေျမျပန္႕အႏွံ႕ ေနထုိင္ၾကသည္ကုိ ေတြ႕နုိင္ပါသည္။မုိ႕ထိတ္ ေခၚ
ပုိးကရင္အုပ္စုသည္ ဧရာ၀တီျမစ္ေၾကာင္းတုိ႕ကုိ အထူးသျဖင့္ အသုံးျပဳၿပီးဆင္းသက္လာခဲ့ၾကရာ
ျမန္မာျပည္ျဖစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္ေဒသမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ယုိးဒယားျပည္
အေနာက္ဘက္ျခမ္းေဒသမ်ားတြင္ လည္းေကာင္းပ်ံ႕ႏွံ႕ေနထုိင္သည္ကုိ ေတြ႕ရေပမည္။ကရင္
သကၠရာဇ္ေရတြက္ျခင္းဒုတိယအသုတ္ျဖစ္ေသာ မုိ႕ထိတ္ေခၚ ပုိးကရင္အႏြယ္၀င္တုိ႔သည္ ခမ(၇၃၉) ႏွစ္ေလာက္တြင္ ျပည္ေထာင္စုထဲသုိ႔ စတင္၀င္ေရာက္လာၿပီး ထုိကာလမွစ၍
ကြ်နု္ပ္တုိ႔ကရင္အမ်ိဳးသာ သကၠရာဇ္ကုိ သုေတသီတုိ႕ေရတြက္၍ ယခုႏွစ္ဆုိလွ်င္ ၂၇၄၈-ခုႏွစ္
သုိ႔ ေရာက္လာခ့ဲပါၿပီ။သုိ႔ျဖစ္၍ ယေန႕ ကြ်နု္ပ္တုိ႔ျပည္ေထာင္စုအတြင္း ျပန္လည္ဆုံစည္းၾကေသာ
ဖခင္အႏြယ္၀င္ စေကာကရင္ အုပ္စုႏွင့္ မိခင္အႏြယ္၀င္ ပုိးကရင္ အုပ္စုတုိ႔မွာ တစ္ခ်ိန္က
ထီ့ေဆံေမ့ယြားတြင္ တစ္ရြာတည္း သို႕မဟုတ္ တစ္အိမ္ေထာင္စုတည္းေနထုိင္ခဲ့ၾကေသာ
မိဘမ်ားမွ တစ္မ်ိဳးတည္း တစ္ခုတည္းေသာ ေသြးရင္းသားရင္းညီအစ္ကုိမ်ားျဖစ္ေၾကာင္းကုိ
ကရင္လူႀကီးမ်ားက ဆုံးမေျပာၾကားခဲ့ေသာ ပုံျပင္မ်ား၊ ဆုံးမစကားမ်ား၊ စကားပုံမ်ားအရ မွန္ကန္ေၾကာင္း ျငင္းဆုိစရာမရိွသည့္အျပင္ ယင္းသမုိင္းစဥ္ကုိ ပုိမုိခုိင္လုံေစသည့္ သမုိင္း
အေထာက္အထား မ်ားက ယေန႕အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသရိွလူမ်ိဳးစုမ်ား၏သမုိင္းကုိ ေလ့
လာျခင္းအားျဖင့္ ယင္းတုိ႔အနက္ ကြ်နု္ပ္တုိ႔ကရင္လူမ်ိဳးစုမ်ား၏အတိတ္သမုိင္းေၾကာင္းကုိလည္း
မွန္ကန္စြာ ေလ့လာေတြ႕ရိွနုိင္ပါသည္။

ကရင္ဟု ေခၚတြင္ျခင္းကရင္လူမ်ိဳးစုမ်ားကုိ ပညာရွင္မ်ားက ထုိင္းတရုတ္အႏြယ္၀င္မ်ားဟု
မွတ္တမ္းတင္ၾကသည္။ ပညာရွင္တုိ႔၏ တင္ျပခ်က္အရ လူတုိ႔၏ ဦးေခါင္းခြံအေနအထားႏွင့္
ႏွာေခါင္းအေနအထားအရလည္းေကာင္း၊ စကားေ၀ါဟာရ ဘာသာေဗဒအရလည္းေကာင္း
သတ္မွန္ေခၚတြင္ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ကရင္လူမ်ိဳးစုမ်ားမွာ ထုိ္င္း တရုတ္ အုပ္စုမ်ားကဲ့သုိ႔ပင္ မြန္ဂုိအႏြယ္၀င္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။အေရွ႕ေတာင္အာရွရိွ လူမ်ိဳးအေတာ္မ်ားမ်ားက ယန္ ဟု
ေခၚၾကၿပီး၊ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားက ကရင္ဟုေခၚၾကသည္။ ကရင္ဟူေသာ အေခၚကုိ မည္သည့္
အခ်ိန္ကစၿပီး ေခၚၾကသည္ကုိ အတိအက်တင္ျပရန္ ခက္ခဲေသာ္လည္း ယင္းအေခၚသည္
အင္း၀ေခတ္မတုိင္မီ စတင္ေခၚထြင္ ခဲ့ဟန္ရိွသည္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးတုိ႔၏ အယူအဆအရ
ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားကုိ ရွမ္းလူမ်ိဳး(၃၀)တြင္ ထည့္သြင္း၍ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ရာ ေကြ႕ရွမ္းလူမ်ိဳး
မ်ားကုိလည္းေကာင္း ဂြ်မ္းလူမ်ားကုိလည္း ေကာင္း၊ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားဟု ေဒသတစ္ေလွ်ာက္
ေခၚတြင္ၾကခဲ့သည္ဟု သမုိင္းပညာရွင္အခ်ိဳ႕ က ယူဆၾကသည္။အခ်ိဳ႕ပညာရွင္မ်ားက
တစ္ခ်ိန္က ဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းတြင္ ေနထုိင္ခဲ့ဖူးေသာ ကမ္းယံလူမ်ိဳးမွားမွ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္
လာသည္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားအား ယေန႔ ပုိးကရင္ျဖစ္လာသည္ဟူ၍လည္း
ေကာင္း ယူဆၾကသည္။ယေန႔ရခုိင္ျပည္နယ္ေဒသတစ္ခ်ိဳ႕တြင္ ကမ္းယံ လူမ်ိဳးအနည္းငယ္ကုိ
ေတြ႕နုိင္ရာ ယင္းတုိ႔မွာ ကရင္လူမ်ိဳးမွားႏွင့္မတူေၾကာင္းကုိလည္းေကာင္း၊ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားသည္
ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီဟု သမုိင္းပညာရွင္အခ်ိဳ႕က ယူဆၾကေသာ္လည္း အမွန္မွာ ယေန႔တုိင္
ေအာင္ ပ်ဴလူမ်ိဳးတုိ႔၏ အဆက္အႏြယ္ကုိ ပဲခူးတုိင္းအေနာက္ဖက္ျခမ္းႏွင့္ ျပည္ၿမိဳ႕တစ္ဖက္
တြင္ အႏွ႔႔ံအျပားေတြ႕ရိွနုိင္ ပါသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ထုိသူတုိ႔အားလုံးမွာ သူတုိ႕ကုိယ္တုိင္ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားဟု ယုံၾကည္ၾကၿပီး ျမန္မာ
လူမ်ိဳးမ်ားအသြင္သုိ႔ လုံး၀ေျပာင္းလဲသြားျခင္းသာျဖစ္သည္။ သုိ႕ေသာ္ ျမန္မာစစ္စစ္မ်ား ႏွင့္
အေရာင္အေသြးမတူျခင္း၊ စကားေျပာရာတြင္ အသံ၀ဲပုံ တစ္မ်ိဳးတစ္ဖုံထူးျခားျခင္းတုိ႔ ေၾကာင့္
ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားကုိ ပုိးကရင္ျဖစ္လာသည္ဆုိေသာ ယူဆခ်က္မွာ မမွန္နုိင္ပါ။ သို႕ရာတြင္ ေရွးပ်ဴ
ယဥ္ေက်းမႈထြန္းကားခ်ိန္တြင္ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ပုိးကရင္အႏြယ္အ၀င္မ်ားတုိ႔ ေရာေႏွာ ခဲ့ၾက
သည့္ လကၡဏာအေထာက္အထားကား ထည့္သြင္းစဥ္းစားရေပမည္။အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္
ယေန႕ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔၏ ရုိးရာဓေလ့အခ်ိဳ႕သည္ ထုိေခတ္ ပ်ဴယဥ္ေက်းမႈ အခ်ိဳ႕တုိ႔ႏွင့္ နီးစပ္
သည္ကုိ ေတြ႕ရိွနုိင္ျခင္း၊ မည္လည္သမုိင္းတြင္ ပ်ဴမင္း မ်ား ဟူေသာ အေရးအသားႏွင့္ပတ္
သက္၍ ပ်ဴမွာ လူမ်ိဳးမ်ားကုိ ေဖာ္ျပရာျဖစ္သကဲ့သုိ႔ ၿပဳံး ဟူေသာ အေခၚမွာ ျမန္မာစကားသံ
အရ ယရစ္သံပ်က္ျဖစ္၍ ပရုံး ဟူေသာအသံထြက္ၿပီး သံမွန္အေနအထားသုိ႔ေလ့လာပါက ပရုံး
ဖလုံး ဖလုံ ဟူေသာ အသံမ်ားရဲ႕ မူလဇစ္ျမစ္ျဖစ္နုိင္ ၿပီး ယင္းအေခၚသည္ ယေန႕ ပုိးကရင္
တုိ႔ မိမိကုိယ္ကုိေခၚေသာ ဖလုံ ဟူေသာ အေခၚႏွင့္ အသံထြက္တူသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ထုိ႔အျပင္
နုိင္ငံျခားသားမ်ား၏ မွတ္တမ္း၀င္အေခၚအရ ျပည္ၿမိဳ႕ကုိ ပရုံး ဟုေခၚျခင္းသည္ ယင္းေဒသတြင္
တစ္ခ်ိန္က ယေန႕ ဖလုံ ေခၚေသာ ပုိးကရင္လူမ်ိဳးစုတုိ႔ ေနထုိင္ရာ ေဒသအျဖစ္ျဖင့္ ထင္ရွားခဲ့ေၾကာင္းကုိ ေရွးကရင္လူႀကီးမ်ားအဆုိႏွင့္ ယွဥ္ၿပီးသိနုိင္ပါသည္။ျမန္မာသမုိင္းတြင္
ပါရိွသည့္ မြန္ ျမန္မာတုိ႔ ႏွစ္ေပါင္း(၄၀)စစ္ပဲြကာလတြင္ ျမန္မာမင္းမ်ား၏ အေရွ႕ဘက္စစ္
ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စစ္ေတာင္းျမစ္၀ွမ္းတစ္ေလ်ွာက္တြင္ အမ်ားစုေနထုိင္ေသာ စေကာကရင္
လူမ်ိဳးစုမ်ားကုိ ျမန္မာမင္းတုိ႔၏ စစ္တပ္မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေစျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မြန္မင္း
မ်ားႀကီးစုိးရာ ေဒသျဖစ္ေသာ ျမစ္၀ကြန္းေပၚႏွင့္ ေအာက္ပုိင္းရိွပုိးကရင္လူမ်ိဳးစုမ်ားကုိ မြန္မင္းမ်ား၏
စစ္တပ္တြင္ ပါ၀င္ေစျခင့္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ကရင္လူမ်ိဳးႏွစ္စုအား မြန္ ျမန္မာတုိ႔က ခဲြျခားေခၚ
ေ၀ၚျခင္းျဖင့္ စေကာကရင္အုပ္စုကုိ ျမန္မာကရင္မ်ား၊ ပုိးကရင္အုပ္စုကုိ မြန္ကရင္ သုိ႕မဟုတ္
တလုိ္င္းကရင္မ်ားဟူ၍လည္းေကာင္း ယေန႕တုိင္ေအာင္တစ္ခ်ိဳ႕ေခၚေ၀ၚ ေနၾကေသးသည္။သုေတ သီတစ္ခ်ိဳ႕က ေတာင္ငူမင္းဆက္ကုိ ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔ စတင္တည္ေထာင္ေၾကာင္း အဆုိရိွၾကသည္။

ယင္းအဆုိမွာ မ်ားစြာ ေလၽွာ္ကန္လွေပသည္။ အေၾကာင္းမွာ မြန္-ျမန္မာစစ္ပဲြ ကာလတြင္ စေကာ
ကရင္လူမ်ိဳးစုတုိ႔သည္ စစ္ေရး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအေတြ႕အႀကံဳႏွင့္ နယ္ေျမေဒသ စုစည္းေနထုိင္မႈမ်ား
ေၾကာင့္ ေတာင္ငူမင္းဆက္ကုိ စတင္တည္ေထာင္ရန္ အင္အားအထူးေကာင္းမြန္လ်က္ရိွမည္မွာမ
လဲြေပ၊ မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစကာမူ သမုိင္းတြင္ ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔ မွတ္တမ္းမ၀င္သည္မွာ ကရင္လူ မ်ိဴးတုိ႕၏ ေအးေဆးစြာ ေနထုိင္လုိေသာစိတ္ဓာတ္ႏွင့္ စည္းလုံးညီညြတ္မႈ အားနည္းေသာ သဘာ
၀တုိ႔ေၾကာင့္ အျခားလူမ်ိဳးမ်ား၏လက္ေအာက္တြင္ ကာလၾကာျမင့္စြာ ေနထုိင္ၾကရကာ မိမိတုိ႔ဓေလ့
ထုံးစံတစ္ခ်ိဳ႕ ႏွေမ်ာဖြယ္ရာ ဆုံးရွဴံးရျခင္းႏွင့္တစ္ေဒသႏွင့္တစ္ေဒသဆက္သြယ္ရန္ ေ၀းလံခက္ခဲ
ေသာ ေနရာေဒသမ်ားတြင္ ေနထုိင္ၾကရေလသည္။

ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ႏွင့္ ကရင္သကၠရာဇ္

ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ သေလး၊ ထိုင္ေခါက္ဖိုး၊ ျပာသိုလဆန္း (၁)ရက္သည္ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ ေပၚေပါက္လာ၏။ ေဂဇက္၀င္ ႏိုင္ငံေတာ္ရက္အားေန႔ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံတ၀ွမ္းလုံးရွိ ေက်ာင္းမ်ား၊ ႐ုံးမ်ား၊ အလုပ္႐ုံမ်ား၊ ဘဏ္တိုက္ႀကီးမ်ား ပိတ္ၾကရ၏။ျပည္သူလူထုအားလုံး ၀မ္းသာအားရျဖစ္၍ မဆုံးႏိုင္ေပ။ ေနာင္လည္း ကရင္ႏွစ္သစ္ကူး ပြဲေတာ္ေန႔သည္ ႏွစ္စဥ္လာဦးမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မဂၤလာက်က္သေရရွိေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ရက္အား တရက္ပိုုလာမည္ျဖစ္ရကား လုပ္သားျပည္သူလူထု ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူတို႔ ၀မ္းေျမာက္၍ မဆုံးႏိုင္ေပ။ အခ်ိဳ႕ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသားတုိ႔ကား မိမိတို႔ အေမြအႏွစ္ျဖစ္သည့္ ေပ်ာက္ကြယ္ တိမ္ျမဳပ္ေနေသာ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ကို ျပန္လည္ရရွိၾကသျဖင့္ မည္မွ်ပီတိျဖစ္သည္ကုိ စာအားျဖင့္ ေရးသားေဖာ္ျပျခင္းငွာ မစြမ္းႏိုင္ေပ။ကရင္ႏွစ္ သစ္ကူးေန႔ႏွင့္အတူတကြ ကရင္သကၠရာဇ္ ပါလာ၏။ ၎ သကၠရာဇ္မွာ အံ့ၾသဘြယ္ရာ ျဖစ္ေနေပသည္။ ကမၻာသုံးသကၠရာဇ္ ၁၉၈၀ ထက္ အသက္ ၇၃၉ ႏွစ္ႀကီးေနရကား ကရင္လူမ်ိဳးတုိ႔သည္ ကမၻာအံ့ဖြယ္တခုကို တီထြင္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ အံ့ၾသၾကသည္။ ဟာသျပဳၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဟာသျပဳထုိက္၊ ဆိုထိုက္၊ အံ့ၾသထုိက္ေပသည္။ ေတြးေလ၊ ေတြးေလ၊ ပို၍ပင္ အံ့ၾသဆန္းၾကယ္ေလပင္ မဟုတ္ပါေလာ။

ကရင္အမ်ိဳးသားေန ့ျဖစ္ေပၚလာပံု

၁၉၄၈ခုႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၃) ရက္ေန ့တြင္ KNU ကရင္္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုးက ဖဆပလ အစိုးရထံ ပရင္ျပည္ေပးရန္ စာေရးေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ စာကို တလအတြင္း (၁၉၄၈) ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၃) ရက္ေန ့ေနာက္ဆုံးထားျပီး ဖစပလ အစ္ိုရမွ KNU ထံ အေၾကာင္းျပန္ရန္၊ ျပန္စာမရရွိပါက (သုိ ့မဟုတတ္) ကရင္ျပည္ျပန္ေပးဖုိ ့ရန္ ျငင္းဆိုပါက ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား ေျခတလွမ္း တက္လွမ္းမည္ဟု ပါရွိပါသည္။ ကရင္ျပည္ေတာင္းဆိုစာ ပိုမိုေလးနက္ေစရန္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၁) ရက္ေန ့၌ ျမန္မာတျပည္လုံးရိွ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားအားလုံး ကရင္ျပည္လိုလားေၾကာင္း ျမိဳ ့ေပၚတက္၍ ကရင္လူဆႏၵျပပြဲ က်င္ပရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္ဆုံးျဖတ္ခ်က္အတိုင္း (၁၉၄၈) ခုႏွစ္၊ ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၁) ရက္ေန ့တြင္ ျမန္မာျပည္တျပည္လုံးရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားျမိဳ ့ေပၚတက္၍ ကရင္ျပည္လိုလားေၾကာင္း ကရင္လူထူဆႏၵျပပြဲ က်င့္ပေလသည္။ ေအာက္ျမန္မာျပည္ ကရင္အမ်ားစု ရွိရာေဒသမ်ားတြင္သာမက ေျမာက္ဖက္ျမစ္ၾကီးနားမွ ေတာင္ဖက္ျမိတ္ျမိဳ ့အထိ၊ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ နမ့္ခမ္း၊ ကြတ္ခိုင္၊ လားရႈိး၊ ေတာင္ၾကီး၊ က်ိဳင္းတုံ၊ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္းတြင္ မိတၳီလာ၊ ေခ်ာက္၊ ေရနံေခ်ာင္း စသည္ျဖင့္ တျပည္လုံးတြင္ ဆႏၵျပၾကသည္။ ရန္သူ ဖဆကလ မွလည္း ျခိမ္းေျခာက္ေႏွာက္ယွက္တားျမစ္ျခင္းကို အမ်ိဳးမ်ိဳးျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သို ့ေသာ္ ေႏွာက္ယွက္တားျမစ္ျခင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးၾကားမွ ကရင္တမ်ိဳးသားလုံး (၂) ရက္၊ (၃) ရက္ခရီးမ်ားခ်ီတက္၍ ဆႏၵျပရာ ကရင္အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း (၄)သိန္းေက်ာ္ အသံတိတ္ ဆႏၵျပ၍ ထိုေန ့ရက္အထိ ျမန္မာျပည္သမိုင္းတြင္ အၾကီးမားဆုံး ဆႏၵျပပြဲျဖစ္ခဲ့သည္။ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်းသည္ ေၾကြးေၾကာ္သံ (၄) ခ်က္ျဖင့္ ခ်ီတက္ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္။

ကရင္ျပည္ခ်က္ျခင္းျပန္ေပး၊
ကရင္တက်ပ္၊ ဗမာတက်ပ္၊
လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္း အလိုမရွိ၊
ျပည္တြင္းစစ္အလိုုမရွိ

စသည့္ေၾကြးေၾကာ္သံမ်ားပါေသာ ပိုစတာမ်ား ကိုင္စြဲျပီး ျမိဳ ့မ်ားအတြင္းလွည့္လည္၍ ျငိမ္းခ်မ္းစြာအသံတိတ္ ဆႏၵျပၾကရာ ျမန္မာျပည္သမိုင္းတြင္ စည္ကမ္းအရွိဆုံး ဆႏၵျုပပြဲအျဖစ္ သမိုင္းတြင္ရစ္ခဲ့သည္။ ဤႏုိင္ငံေရး ေၾကြးေၾကြာ္သံမ်ားသည္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားအေနႏွင့္ အျခားလူမ်ားနည္းတူ အမ်ိဳးသားတနး္တူေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကို လုိလားေၾကာင္း ျပည္တြင္းစစ္ကိုမလိုလားေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးျပသနာကို ႏိုင္ငံေရးနည္းႏွင့္သာ တရားမ်ွတစြာ ေျဖရွင္းလိုေၾကာင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။ ကရင္ကံၾကမၼာ ပရင္ဖန္တီးခြင့္ရရွိေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ကရင္အျမိဳးသားေရး လႈပ္ရွားမႈသမိုင္းၾကီးသည္ ႏုိင္ငံေရးသမိုင္းတစု၊ သာမန္လူတစု၏ လႈပ္ရွားမႈမဟုတ္ဘဲ တမ်ိဳးသားလုံးလကၡဏာ ေဆာင္သည္ ပရင္အမ်ိဳးသားေရး လႈပ္ရွားမႈၾကီး ျဖစ္ေၾကာင္းကို ကရင္လူထူဆႏၵျပပြဲၾကီးက ေဖၚထုပ္ျပသလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ တဆက္တည္းမွာပင္ ပရင္အမ်ိဳးသားလႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးသည္ ျပည္ပေသြးထုိးမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း ျပသလိုက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ကရင္အမ်ိဳးသားထု ဆႏၵျပပြဲ၏ ႏုိင္ငံေရးအဓိပၸါယ္ ကရင္တမ်ိဳးသားလုံး၏ ႏုိင္ငံေရးအသိ မ်ိဳးခ်စ္ျပည္ခ်စ္ စိတ္ဓါတ္ကို ေမြးထုပ္ျပသည့္ေန၊ ပရင္တမ်ိဳးသားလုံး၏ စည္းလုံးညီညြတ္မႈကို ေဖာ္ထုပ္ျပသည့္ေန ့၊ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ဇာတိေသြး၊ ဇာတိမာန္ကို ရဲရဲေတာက္ ေဖာ္ထုပ္ျပသည့္ေန ့၊ ႏုိင္ငံေရး လက္ဦးမႈကို ကရင္မ်ားရယူသည့္ေန ့၊ ကရင္ကို ကမၻာက ပိုမိုသိေစသည့္ေန ့ပင္ျဖစ္သည္။ အဆုိပါအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ (၁၉၅၃) ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလ (၂၃) ရက္မွ (၂၅) ရက္ေန ့အထိ ဖာပြန္ျမိဳ ့တြင္က်င့္ပေသာ ေကာ္သူေလးျပည္လုံးဆိုင္ရာ ကြန္ကရက္မွ ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၁) ရက္ေန ့ကို ကရင္အမ်ိဳးသားေန ့ဟု သတ္မွတ္က်င့္ပရန္ ျမစ္၀က်ြန္းေပၚအမွတ္ (၁) ခရိုင္ဥကၠဌ ဦးေက်ာ္ေအးက အဆိုျပဳျပီး ျမစ္၀က်ြန္းေပၚ အမွတ္ (၁) တပ္မမႈး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေပၚထူးက ေထာက္ခံ၍ ကြန္ကရက္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ကန္ ့ကြက္သူလုံး၀မရွိဘဲ တညီတညြတ္တည္း အတည္ျပဳလိုက္ရာ ကရင္လူထူ ဆႏၵျပပြဲျဖစ္သည့္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၁) ရက္ေန ့သည္ ကရင္အမ်ိဳးသားေန ့ ျဖစ္လာေလသည္။
ကရင္အမ်ဳိးသား ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ဥပေဒၾကမ္း ၁၉၃၇

ဥပေဒၾကမ္းအမွတ္ ၂၆။ ၁၉၃၇။

နိဒါန္း

ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ဥပေဒၾကမ္းကို ထုတ္ျပန္ရန္ လိုအပ္လွ်က္ရွိသည္။ ထိုသို႔ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ ေအာက္ပါအတိုင္း ျပ႒ာန္းလိုက္သည္။

ေခါင္းစဥ္ငယ္ ၁။

(၁) ဤဥပေဒကို ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ဥပေဒ ၁၉၃၇ ဟု ေခၚတြင္ေစရမည္။ (၂) ဤဥပေဒသည္ ဘုရင္ခံက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္သည့္ေန႔မွ အစျပဳ၍ အထူးသျဖင့္ ယခုေၾကျငာေသာ အခ်ိန္မွစ၍ ခ်က္ျခင္း အာဏာတည္ေစရမည္။ (၃) ဤဥပေဒသည္ ၿဗိတိသွ်ျမန္မာႏိုင္ငံ တ၀ွမ္းလံုးကို အာဏာသက္ေရာက္ေစရမည္။

ရွင္းလင္းခ်က္ ၁။

(၁) ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားဆိုသည္မွာ ၎တို႔၏ အမ်ိဳး၊ ဇာတိ၊ ဘာသာအယူ၀ါဒ၊ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈတို႔ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ဘဲ အားလံုးေသာ ကရင့္မ်ိဳးႏြယ္မ်ား၊ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၊ မိသားစု၀င္ အႏြယ္တူ လူမ်ိဳးမ်ား အားလံုးကိုဆိုလိုသည္။

(၂) ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား ႏွစ္သစ္ကူးေန႔သည္ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ား၊ ျပည္သူမ်ား၊ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ အတိုင္းပင္ အတိအက် အဓိပၸါယ္ရေပသည္။ ေကာင္းျမတ္ေသာႏွစ္၏ ပထမေန႔ျဖစ္သည္။ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား ႏွစ္သစ္ကူးေန႔သည္ ျမန္မာျပကၡဒိန္ ျပာသိုလဆန္း (၁)ရက္ေန႔ႏွင့္ ဆီေလွ်ာ္သည့္အတိုင္း ကရင္ျပကၡဒိန္ႏွစ္အရ ‘သေလး၊ ထိုက္ေခါက္ဖိုး လဆန္ုး (၁)ရက္ သို႔မဟုတ္ (၂) ရက္တြင္ က်ေရာက္ေပသည္။

ႏွစ္သစ္ အလို႔ငွာ ဤေန႔ရက္သို႔ က်ေရာက္ေသာအခါ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ၀ါးအိမ္သစ္မ်ားကို တည္ေဆာက္ျခင္း၊ ပစၥည္းေဟာင္းမ်ားကို ျပဳျပင္ျခင္း၊ ေတာင္ကုန္းထူထပ္ေသာ ေနရာသစ္တို႔၌ ေတာင္ယာသစ္မ်ားကို သတ္မွတ္ျခင္းတို႔ကုိ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ဤကိစၥမ်ားကို အားလံုးေသာကရင္မ်ားက ေနရာတိုင္းမွာ အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။ ႐ုပ္တုကိုးကြယ္သူ ကရင္မ်ားက နတ္မ်ားကို ကိုးကြယ္ပသျခင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္မ်ားက ဘုရားရွိခိုးျခင္း၊ ေက်ာင္း ဇရပ္သြားျခင္း၊ သံဃာေတာ္မ်ားထံမွ တရားနာယူျခင္းတို႔ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ားက ဆုေတာင္း ဘုရားရွိခိုးျခင္း စသည္တို႔အျပင္သက္ဆိုင္ရာ ယံုၾကည္ ကိုးကြယ္မႈအလိုက္ ကရင္မ်ိဳးႏြယ္ အားလံုးသည္ ႀကီးစြာေသာ စည္းေ၀းျခင္းမ်ား ျပဳၾကလွ်က္ စု႐ုံးၾကေသာ သက္ဆိုင္ရာ ဘာသာေရး ပြဲေတာ္မ်ား၊ ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲမ်ားကို ကရင္မ်ား ေနထိုင္ရာ ေဒသတိုင္းတြင္ ျပဳလုပ္ၾကေပသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ကရင္အမ်ိဳးသားတို႔၏ သမိုင္းတြင္ ဤေန႔ရက္မ်ားသည္ အႀကီးက်ယ္ဆံုးေသာ ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲေန႔မ်ား ျဖစ္ၾကေပသည္။

ေၾကျငာခ်က္၏ အေၾကာင္းအက်ိဳးမ်ား

တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားကိုယ္တိုင္ ၎တို႔၏ ေရွး႐ုိးစဥ္လာ ထံုးတမ္းဓေလ့မ်ားကို ေစာင့္ထိန္းျခင္း၊ ျမင့္ျမတ္ေသာ ဘာသာေရးတရားႏွင့္ စပ္ဆိုင္ေသာေန႔မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္း တို႔သည္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရ၏ ထာ၀ရ ႏိုင္ငံေရး မူ၀ါဒျဖစ္ေပသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ျမန္မာျပည္လူမ်ဳိးစုတို႔၏ ဘာသာေရးႏွင့္ စပ္ဆိုင္ေသာ ေန႔မ်ား၊ ျမင့္ျမတ္ေသာေန႔မ်ားကို ၿဗိတိသွ် အစိုးရက အသိအမွတ္ ျပဳသည္ကို ကြၽႏု္ပ္တို႔ ျမင္ေတြ႕ၾကရသည္။ တိုင္းရင္းလူမ်ဳိးမ်ား မဟုတ္ၾကေသာ တ႐ုတ္၊ ဥေရာပသားတို႔သည္ သူတို႔ႏွင့္အတူ သူတို႔၏ ဘာသာေရးႏွင့္ဆိုင္ေသာ ျမင့္ျမတ္ေသာေန႔မ်ားကို ကြၽႏ္ုပ္တို႔၏ ေျမေပၚသို႔ ေဆာင္ယူခဲ့ၾကသည္။ ၎ကို ၿဗိတိသွ် အစိုးရအေနျဖင့္ အစိုးရ ႐ုံးပိတ္ရက္၊ အားလပ္ရက္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ေပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအေရးအပါဆံုး တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးျဖစ္သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားမွာမူ မည္သည့္ျမင့္ျမတ္ေသာ ေန႔ႏွင့္ ဘာသာေရးႏွင့္ဆိုင္ေသာေန႔မွ် အသိအမွတ္ျပဳျခင္း မခံရေသးေပ။

အမွန္တကယ္ လိုအပ္ေနသည္ျဖစ္၍ ႀကီးစြာေသာ သံေ၀ဂႀကီးရလွ်က္ ကရင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ သက္ႀကီးသူမ်ား တို႔သည္ အသိအမွတ္ျပဳေပးရန္ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္း ခဲ့ၾကေပသည္။ ဤကိစၥကို အစိုးရထံ ေမးျမန္းၾက၏။ ထင္ရွားေပၚလြင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔မဟုတ္ အစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳရန္ ေအာင္ျမင္စြာ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၾကသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္း၍ ဥပေဒကိုေစာင့္သိေသာ၊ သစၥာရွိေသာ၊ တခါက ၿဗိတိသွ်အစိုးရ၏ ခ်ီးျမႇင့္ ေျမာက္စားျခင္းကို ခံခဲ့ရေသာ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ ယခုကဲ့သို႔ သိသာစြာ ၿငိမ္တိတ္ေနသည္မွာ ၀မ္းနည္းဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။ သည္ကေန႔ အေျခအေနတြင္ အမ်ဳိးသားလႈပ္ရွားမႈျဖင့္ ကရင္အမ်ဳိးသားတို႔သည္ ေနရာတကာမွာ လူမသိ၊ သူမသိျဖစ္ေနၾကရသည္ကို မိမိတို႔ဘာသာ မိမိတို႔ ျမင္ေတြ႕လာၾကရသည္။

သူတို႔၏ ျပင္းျပေသာဆႏၵမ်ား၊ အစဥ္မျပတ္ အခ်ိန္တိုင္း၌ ရယူလိုမႈႏွင့္ တရားဥပေဒအရ ညီၫြတ္လွ်က္ ထိုက္သင့္ေသာ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားေၾကာင့္ မသိက်ဳိးကြၽံ လ်စ္လ်ဴျပဳမႈမ်ားကို ပ်က္ျပယ္ ေစခဲ့သည္။ ယေန႔ ကရင္အႏြယ္၀င္မ်ားႏွင့္ ကရင့္႐ုိးရာေရွးေဟာင္း ဓေလ့ထံုးစံမ်ားကို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ျမန္မာျပည္သစ္၏ ဖြဲ႕စည္းပံု ဥပေဒအသစ္အရ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ႏွင့္ ရင္းျမစ္တူညီစြာ အေရးပါေသာ လူမ်ဳိးတမ်ဳိးျဖစ္သည့္ အတိုင္း မိမိတို႔၏ ရခြင့္ရလမ္းမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳေစရန္ အစိုးရထံေမွာက္ တင္ျပခဲ့ေပသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ကရင္အမ်ဳိးသားတို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဒုတိယ အေရးပါေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ၾက၍လည္းေကာင္း၊ အတိတ္ ပစၥဳပၸန္ ၂-႒ာန၌ အစိုးရအေပၚ သစၥာရွိေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္ၾက၍ လည္းေကာင္း၊ ကရင္အမ်ဳိးသား ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ကို ျမန္မာလ ျပာသိုလဆန္း (၁) ရက္ေန႔ သို႔မဟုတ္ (၂)ရက္ေန႔ကို သတ္မွတ္ ျပ႒ာန္းေပးလိုက္သည္။ အမ်ဳိးသားမ်ား၏ ပြဲေတာ္မ်ား၊ ႐ုိးရာဓေလ့မ်ားကို ေစာင့္ထိန္းျခင္းသည္ မလိုအပ္ဘဲလွ်က္ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ တသီးတျခားကြဲလြဲေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ၾကရန္ မဟုတ္ေပ။ အမ်ဳိးသားေရးႏွင့္ စပ္ဆိုင္ေသာ ကြဲလြဲမႈမ်ား၊ သီးျခားရွိမႈမ်ားသည္ ျပႆနာမဟုတ္ပါ၊ ဂုဏ္သိကၡာတက္စရာမ်ားသာ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ကရင္တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသားမ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။ အႏြယ္တူမ်ားအျဖစ္သာ သိရွိေနၾကပါသည္။ ကရင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ သူတို႔၏ ေရွးေဟာင္း ဓေလ့ထံုးတမ္းမ်ားကို ေစာင့္ထိန္းရန္ကိုသာ စသည္ျဖင့္ အလိုရွိၾကသည္။ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားတို႔၏ ထံုးဓေလ့မ်ားတို႔ကို ေလးစား လိုက္နာၾကရသည့္နည္းတူ မိမိတို႔၏ ထံုးဓေလ့ မ်ားကိုလည္း ေလးစားတတ္ရန္မွ်သာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤတခုတည္းေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ပင္ ဤဥပေဒၾကမ္းကို တင္ျပ မိတ္ဆက္ေပးလိုက္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တေျမထဲေန၊ တေရထဲ ေသာက္ၾကသူ သားခ်င္း ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမမ်ား၊ ျမန္မာ့လႊတ္ေတာ္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားအေနျဖင့္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ေထာက္ခံၾကလိမ့္မည္ဟု ႐ိုးသားစြာ ေမွ်ာ္လင့္မိပါသည္။

ဂြၽန္ဆင္ဒီဖိုးမင္း(လႊတ္ေတာ္အမတ္၊ေတာင္ငူမဲဆႏၵနယ္)


ပထမဆုံးေသာ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ အသံလႊင့္မိန္႔ခြန္း

ယေန႔သည္ သမုိင္း၀င္ေန႔ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရက တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳေသာ ကရင္အမ်ဳိးသား ေန႔လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤေန႔ရက္သည္ ကရင္တမ်ဳိးသားလုံး၏ မဂၤလာအခါေန႔လည္း ျဖစ္ပါသည္။

တသီးတျခား၊ တကြဲတျပား ေနထုိင္လာခဲ့ၾကရာမွ ကြၽႏု္ပ္တို႔သည္ ယေန႔မွစ၍ တုိင္းရင္းသားအားလုံး၏ အေရးအခင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးအခင္းတြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ ရပါမည္။ လူဦးေရ ႏွစ္သန္းေက်ာ္မွ်ရွိေသာ ကရင္အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ ျမန္မာျပည္၏ ၾကမၼာကို ဖန္တီးရာ၌ အဓိကက႑မွ ပါ၀င္ႏုိင္ၾကမည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။

ကြၽႏု္ပ္တုိ႔လူမ်ဳိး ဆိတ္သုဥ္းမသြားပဲ တည္ရွိေနခဲ့သည္မွာ မည္သည့္အဖြဲ႕အစည္း၊ မည္သည့္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္၊ မည္သူတုိ႔၏ ပေယာဂ ေက်းဇူးေၾကာင့္မွ မဟုတ္ပဲ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔၏ ထူးျခားေသာ ပင္ကိုယ္အရည္အခ်င္း မ်ားေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေပသည္။ ပရိယာယ္မရွိ၊ ႐ုိးသားၾကသည္။ စိတ္ထား ေျဖာင့္မတ္ၾကသည္။ ဂီတကို ျမတ္ႏုိးသည္။ ဘုရားတရားကို ေလးစားသည္။ အျခားေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ဒိုးတူေပါင္ဖက္ ဆက္ဆံေပါင္းသင္း သြားျခင္းျဖင့္ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔၏ အမ်ဳိးသား ဂုဏ္သိကၡာ အရည္အခ်င္းမ်ားကို ခိုင္မာေအာင္ ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖင့္ ျမႇင့္တင္ျခင္းမ်ား ျပဳႏုိင္သည္ဟု ယုံၾကည္ၾကသည္။

ကြၽႏု္ပ္တို႔တေတြ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ရမည့္အခ်ိန္ က်လာခဲ့ပါၿပီ။ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔သည္ ယခင္ကဲ့သို႔ပင္ တသီးတျခား ရပ္တည္၍ မိမိတုိ႔ဘ၀ ရပ္တည္ေရးအတြက္ ရပ္တည္ၾကမည္ေလာ သို႔တည္းမဟုတ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၾကမၼာကို ဖန္တီးရာ၌ တတပ္တအား လက္တြဲပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ၾကမည္ေလာ။

ကြၽႏု္ပ္တုိ႔သည္ ကရင္တမ်ဳိးသားလုံး၏ စည္းလုံးမႈကို တည္ေဆာက္ရင္း၊ ညီညြတ္ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံအျဖစ္သို႔ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ ႀကိဳးပမ္းၾကမည္။ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔ ကရင္အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ ကိုယ္က်ဳိးမဖက္၊ မေၾကာက္မရြံ႕ဘဲ လူမ်ဳိးေရးႏွင့္ ဘာသာေရး အာဃာတ အလ်ဥ္းကင္းစင္ေသာ စိတ္ထားျဖင့္ တုိင္းျပည္ႏုိင္ငံေတာ္ အက်ဳိးစီးပြားကို ဦးလည္မသုန္ ေဆာင္ရြက္ၾကမည္။

ယေန႔အခ်ိန္အခါတြင္ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔ အမ်ဳိးသား အေမြအႏွစ္မ်ား၊ ေရွးေဟာင္း ကဗ်ာ၊ လကၤာပုံျပင္မ်ား၊ ကရင္ပညာရွိမ်ားႏွင့္ ႐ုိးရာ ယြာ ဘုရားသခင္ကို သတိရေအာက္ေမ့လ်က္ ယင္းတုိ႔၏ ဆုံးမၾသ၀ါဒကို ျပန္လည္ က်င့္သုံးၾကပါမည္။ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔သည္ ပုဂၢိဳလ္တဦးခ်င္း အေနျဖင့္ လည္းေကာင္း၊၊ တအိမ္တမိသားစု အေနျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ဘ၀သစ္ တရပ္ကို ပါ၀င္ဖန္တီး ေဆာင္ရြက္သြားႏုိင္မည္ဟု ယုံၾကည္သည္။

ေခတ္ႏွင့္ေလွ်ာ္ညီစြာ ေတြးေခၚစိတ္ကူးလ်က္ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းမည့္ လုပ္ငန္းမ်ား ႀကံဆခ်မွတ္ကာ ေၾကာက္ရြံ႕မႈကင္းစြာ ေနထုိင္ က်င့္ႀကံျခင္း ျပဳလ်က္ အျခားေသာ တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ တစိတ္တ၀မ္းတည္း က်ရာက႑မွ စည္းလုံးညီညြတ္ေသာ လူမ်ဳိးမ်ား ေပါင္းဆုံထားသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအျဖစ္ တာ၀န္ယူသြား ၾကမည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ကြၽႏု္ပ္တုိ႔တေတြသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး အက်ဳိးျပဳ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပပါ ယုံၾကည္ခ်က္မ်ားအတုိင္း ကိုယ္စြမ္း ဉာဏ္စြမ္း ရွိသေရြ႕ အားသြန္ခြန္စိုက္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ ယေန႔ရက္ျမတ္ - ကရင္ႏွစ္သစ္ မဂၤလာအခ်ိန္တြင္ အဓိ႒ာန္ျပဳၾကပါစို႔။

ပုံ- စံစီဖုိး၊ ေရႊဘ၊ လွေဖ၊ ေဖသာ၊ ဆစ္ဒနီလူနီ (၁၉၃၈-ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ ၂၁ ရက္) ကရင္သကၠရာဇ္ ၂၆၇၈-ခုႏွစ္၊သေလး ထုိင္ခုတ္ဖုိ ျပာသိုလဆန္း (၁)ရက္


ကရင္အမ်ိဳးသားအလံေတာ္

၁၉၃၆ခုႏွစ္ ေဒါက္တာဘေမာ္၏ ညြန္ ့ေပါင္းအစိုးရလက္ထက္တြင္ ကရင္အမ်ိဳးသားအမ်ိဳးသား အဖြဲ ့ခ်ဳပ္ႀကီး၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ လႊတ္ေတာ္အတြင္းရွိ ကရင္အမတ္မ်ားသည္

ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန ့(ကရင္အမ်ိဳးသားေန ့)
ကရင္အမ်ိဳးသားသီိခ်င္း
ကရင္အမ်ိဳးသားအလံေတာ္ စသည္တို ့ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ႀကသည္၊၊

ဤေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားရရွိေသာအခါ ကရင္အမ်ိဳးသားအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ႀကီးသည္ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားထံ “ ကရင္အမ်ိဳးသားအလံ” ပံုစံမ်ားေရးစြဲ၍ တင္ပို ့ႀကရန္ေမတၲာရပ္ခံခဲ့ သည္။ ကရင္အမ်ိဳးသားအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ႀကီး၏ ေမတၲာရပ္ခံခ်က္အရ အနယ္နယ္အရရရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား ထံမွ အလံပံုစံေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္ေရာက္ရွိလာခဲ ့သည္။ ။ ကရင္အမ်ိဳးသားအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ႀကီးသည္ ေရွာက္ရွိလာေသာ ကရင္အလံပံုစံတစ္ရာအနက္မွ အလံပံုစံ ၁၂ ခုကို ပဏာမအဆင့္ ေရြးခ်ယ္လိုက္သည္။ထိုမွတဆင့္ (၁၂)ခုအနက္မွစိတ္ႀကိဳက္(၃)ခုကို ထပ္မံေရြး ခ်ယ္ခဲ ့သည္။ ေနာက္ဆံုး(၃)ခုမွ အသင့္ေတာ္ဆံုးအႀကိဳက္ဆံုးတစ္ခုကို အတည္ျပဳေရြးခ်ယ္ခဲ့သည္။ ဤသို ့ေနာက္ဆံုးအတည္ျပဳေရြးခ်ယ္လိုက္ေသာအလံမွာမန္းဘခင္(၀န္ႀကီးေဟာင္း) ေရးဆြဲေသာအလံ ပံုစံပင္ျဖစ္သည္။ ယခုတရား၀င္အတည္ျပဳသံုးစြဲေနေသာအလံေတာ္သည္ ဤအလံပင္ျဖစ္သည္။ အနီေရာင္၊ အျဖဴေရာင္၊ အျပာေရာင္ သံုးေရာင္ျခယ္ေပၚတြင္ တက္သစ္စေန၀န္းႏွင့္ဖားစည္ပါရွိ ေသာ အလံသည္ ကရင္အမ်ိဳးသားအလံပင္ျဖစ္သည္။ ဤသို ့အနီ၊ အျဖဴ၊ အျပာ သံုးေရာင္ျခယ္ႏွင့္ တက္သစ္စေန၀န္း ဖားစည္ပါရွိေသာ အလံႏွင့္ပတ္သက္၍ အဓိပၸယ္္ အႏွစ္သာရကို အလံပံုစံရွင္ မန္းဘ ခင္သည္ ေအာက္ပါအတိုင္း အဓိပၸယ္ႏွင့္အႏွစ္သာရကို ေဖာ္ေဆာ္ထားေပသည္။

အလံေတာ္၏ အနီေရာင္သည္ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ရဲရင့္ျခင္းႏွင့္သူရသတၲိျပည့္စံုျခင္းကို
ေဖာ္ေဆာ္သည္။
အလံေတာ္၏ အျဖဴေရာင္သည္ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား၏ဘ၀ႏွင့္ စိတ္ထားမ်ားျဖဴစင္သန္ ့ရွင္း စင္ႀကယ္ျခင္းကို ေဖာ္ေဆာင္ထားသည္။
အလံေတာ္၏အျပာႏုေရာင္သည္ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ေျဖာင္မတ္တည္ႀကည္ျခင္းႏွင္သစၥာ
ရွိျခင္းကို ေဖာ္ေဆာင္ထားသည္။
အလံေတာ္၏ တက္သစ္စေန၀န္းသည္ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား၏ လူမွဳေရးဘ၀တိုးတက္သာ
ယာေရးကိုေဖာ္ ေဆာင္ထားသည္။
အလံေတာ္၏ ဖားစည္သည္ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမွဳႏွင့္သာယာ၀ေျပာျခင္းကို
ေဖာ္ေဆာင္ထားသည္။

ကရင္္အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ကရင္အမ်ိဳးသားအလံေတာ္ကို လူထုအစည္းအေ၀းပြဲမ်ားႏွင့္ကရင္အမ်ိဳးသားႏွစ္သစ္ ကူးေန႔ ့အခမ္းအနားမ်ားတြင္ ျပည္ေထာင္စုအလံေတာ္ႏွင့္ယဥ္တြဲ၍ စိုက္ထူႀကသည္။


အေၾကာင္းစုံဆုိရေသာ္ …

ရက္မ်ားမၾကာမီအတြင္းက မိတ္ေဆြမ်ား၊ ခင္မင္ ရင္းႏွီးသူမ်ား ေရာက္လာၾကသည္။ လာရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကား ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ႏွင့္ သကၠရာဇ္အေၾကာင္းကုိ ဘယ္လုိလဲ၊ အံ့ၾသစရာပဲ၊ တယ္ဆန္းက်ယ္ပါလား၊ ရွင္းျပပါဦး ဆို၍ အသီးသီးေမးလာၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ႏႈတ္ေမး၊ ႏႈတ္ေျဖမွ်သာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ေက်နပ္မႈ ရွိေသာေၾကာင့္ ထူးထူးေထြေထြ ျပႆနာ မေပၚခဲ့ေပ။ကရင္လူငယ္တသုိက္လည္း အားရ၀မ္းသာရွိလွသည္။ ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ပြဲ စည္ကားရန္ႏွင့္ ႏွစ္စဥ္ပိုမိုစည္ကား သိုက္ၿမိဳက္စြာ ျပဳလုပ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကသည္ကုိ ေတြ႕ျမင္ေနရသည္မွာ ၀မ္း မသာဘဲ မရွိႏိုင္ေပ။ ႏွစ္စဥ္ ပိုမိုစည္ကားေစရန္ ႀကိဳးစားလ်က္ပင္၊ ထုိ႔ေၾကာင့္လည္း မိုမိုစည္ကားလ်က္ပင္တည္း။သုိ႔ေသာ္ယခုအခါ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ ပိုမိုစည္ကားရန္ ပိုမိုထြန္းေတာက္ လာမည့္အစား ေမွးမွိန္ေစေသာ အေၾကာင္းအရာတခ်ိဳ႕ ေပၚေပါက္ေနသည္။ ဗဟုသုတရွင္အခ်ိဳ႕သည္ ကရင္စာအုပ္စာတမ္းမ်ားကုိ ရွာေဖြဖတ္႐ႈရာမွ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔သည္ ေရွးယခင္ကတည္းက ရွိခဲ့သလား။ ကရင္သကၠရာဇ္ဟာ ယုံမွားစရာ၀ီစိကိစၦာ ရွိစရာပဲလို႔ ျမည္လာေပသည္။ ထုိသုိ႔ ျမည္သံကား မက်ယ္ေသး။ ပို၍ မက်ယ္မီ ယုံမွားသံသယ ကင္း စင္ေအာင္ ေျဖရွင္းေပးရန္ အလြန႔္အလြန္ အေရးႀကီးလွေပသည္။ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ ေရြးခ်ယ္ျခင္းဆုိသည့္ က႑မွာ ဇန္န၀ါရီလ (၁)ရက္ေန႔ ေရြးရမလား၊ ဆရာယုဒသန္ ေရာက္ေသာေန႔ကို ေရြးရမလား။ ျပႆနာေပၚေပါက္သည္ဟု ဆုိထားေပသည္။ ေရွးကသာ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ ရွိခဲ့ပါမူ ဤျပႆနာ မေပၚႏုိင္ေပ။ မရွိခဲ့၍သာ ဤျပႆနာ ေပၚသည္ဟု ဗဟုသုတ ပညာရွင္တို႔က ယူဆၾကသည္။ဤကဲ့သုိ႔ ေတြးထင္ၾကသူမ်ားအား အျပစ္ဆုိစရာ မရွိေပ။ ဤျပႆနာ ရွိသမွ် ကာလပတ္လုံး ကရင္ႏွစ္သစ္ကူး ပြဲေတာ္ေန႔၏ အေရာင္အ၀ါသည္ ပိုမိုထြန္းလင္း ေတာက္ပမႈ မရွိႏိုင္ေပ။ ေမွးမွိန္မႈဖက္သုိ႔သာယိုင္အံ့။ ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ သံသယ မရွိေလာက္ေအာင္ ရွင္းလင္းဖုိ႔ လိုေပသည္။

ပဲခူးနယ္၊ ဟသၤာတနယ္၊ ေတာင္ငူနယ္မ်ားတြင္ သေလး၊ ထိုင္ခုတ္ဖို၊ ျပာသိုလဆန္း (၁)ရက္ေန႔၌ ေရွးအစဥ္အလာအရ ကရင္လယ္သမားမ်ား ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ က်င္းပၾက၏ မစည္ကားလွေပ။ က်င္းပသူမ်ား အလြန္နည္းပါးၾကသည္။ သို႔ေသာ္ မကြယ္ေပ်ာက္ေသး။
ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ အသိအမွတ္ျပဳေရး ၁၉၃၇-ခု ဥပေဒၾကမ္းတြင္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔မွာ သေလးထုိင္ခုတ္ဖို လဆန္း ၁ ရက္ေန႔၊ ၂ ရက္ေန႔သည္ ျပာသုိလဆန္း(၁)ရက္နဲ႔ (၂)ရက္တြင္ က်ေရာက္သည္ ဟု ဆုိထားေပသည္။(The Karen New Year Days fall on the 1st and 2nd days of Thalay Htaik Koppho according to Karen calendar corresponding with the 1st and 2nd waxing days of Pyatho) ဟုပါရွိသျဖင့္ Bill ဘီလ္ ဥပေဒၾကမ္းကုိ ဖတ္မိလွ်င္ မည္သည့္ေန႔ကို ေရြးခ်ယ္ရမည့္ျပႆနာ မေပၚႏိုင္ေပ။-သတိ- ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ ၂-ရက္ေတာင္း၏။ သို႔ေသာ္ (၁)ရက္သာ ရ၏။
ေျမျပန္႔ကရင္ ျပာသိုလဆန္း(၁)ရက္၊ သေလး၊ ထုိင္ခုတ္ဖို (၁)ရက္ေန႔တြင္က်င္းပ၏။
ဖာပြန္ႏွင့္ အခ်ိဳ႕ေတာင္ေပၚကရင္မ်ား တပို႔တြဲ လဆန္း (၁)ရက္ေန႔တြင္က်င္းပ၏။
ဖားအံၿမိဳ႕ႏွင့္ အျခားေက်းရြာ လဲကယ္ဘာသာ၀င္ ကရင္မ်ား နယုန္လအတြင္း စေနေန႔က်ေသာ ေန႔တေန႔တြင္ က်င္းပ၏။
ဒုံရင္းနယ္ လဲကယ္ဘာသာ၀င္ ကရင္မ်ားသည္ တန္ေဆာင္မုန္း လဆန္း ပထမစေနေန႔မွာ က်င္းပ၏။

(ကိုးကားခ်က္ တုိင္းရင္းသား ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ ႐ိုးရာဓေလ့ထုံးစံမ်ား၊ (ကရင္) စာမ်က္ႏွာ ၃၅၃-၃၅၄၊ စာပိုဒ္ ၁-၂က၊ ခ၊ဂ၊ဃ၊) အရ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ ေရွးက ရွိခဲ့ဖူးေၾကာင္း ထင္ရွားလွ၏။ သံသယကင္းရွင္းေစရန္ တင္ျပအပ္ပါသည္။ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ ေရာင္၀ါေနသုိ႔ ထြန္းေစေသာ၀္။ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ေန႔ အသက္၀င္လာပုံေသကံမေရာက္ သက္မေပ်ာက္ဆုိဘိသကဲ့သုိ႔ ေပ်ာက္ကြယ္လု ေသလုဆဲဆဲတြင္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ သည္ တဖန္ျပန္လည္၍ အသက္၀င္လာ၏။ ဟသၤာတနယ္၊ ေတာင္ငူနယ္၊ ပဲခူးနယ္တို႔မွ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ကို မေပ်ာက္မပ်က္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းထားေသာ ကရင္လယ္သမားႀကီးတို႔ အားနည္းခ်ည့္နဲ႔ေနေသာကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ ပြဲေတာ္ကုိ ေရွးကကဲ့သုိ႔ စည္ကားလွေအာင္ ေဖာ္ထုတ္လိုၾက၏။ သူတခြန္း၊ ကိုယ္တခြန္း တစတစႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ရက္အားျဖစ္ၿပီး တႏိုင္ငံလုံးရွိ၊ ႐ုံးမ်ား၊ အလုပ္႐ုံႀကီးမ်ား၊ ဘဏ္တိုက္ႀကီးမ်ား ပိတ္ေစေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ရက္အားျဖစ္ေစလို၏။ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္သည္ ေရွးပသဏီ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ႏွစ္ေပါင္း ၂၇၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ကပင္ က်င္းပခဲ့ ၾက၏။ တခါတရံ ေမွးမွိန္၍ တခါတရံ စည္ကားလွ၏။ အဂၤလိပ္ေခတ္တြင္ ကံေခ၍ ကြယ္ေပ်ာက္လုနီး ဆင္းရဲလွ၏။ စတိမွ်သာ က်င္းပေသာ ဘ၀ႏွင့္ႀကဳံခဲ့ရ၏။ ဟသၤာတ၊ ပဲခူး၊ ေတာင္ငူတြင္ အလြန္နည္းလွေသာ အခ်ိဳ႕ကရင္ လယ္သမား တုိ႔သည္ ျပာသိုလဆန္း (၁)ရက္ေန႔ နံနက္ ေနထြက္တျပဴ၌ ေကာက္ဦးစားပြဲက်င္းပၾက၏။ ပဲခူးဘုရင္မ ရွင္ေစာပု လက္ထက္က ႏွစ္သစ္ကူးပြဲ အလြန္စည္ကားေၾကာင္းနံနက္လက္ဖက္ရည္ၾကမ္း၀ိုင္းတြင္ လူႀကီးမ်ား ေျပာၾကဆိုၾကသည္ကုိ ငယ္စဥ္ကတည္းက ၾကားသိခဲ့ ရသည္။ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ ျပန္လည္ေပၚထြက္ရန္စတင္လာပုံနယ္မ်ားမွ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ကုိ ေဖာ္ထုတ္လိုေသာ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးတို႔သည္ မိမိတို႔ ကုိယ္စားလွယ္ မင္းတုိင္ပင္ အမတ္မ်ားကုိ ဆာင္ရြက္ေပးပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံၾက၏။ တစ္ေယာက္ကစ တရာဆိုဘိ အလားျပန္႔ႏွံ႔သြား၏။ မင္းတုိင္အမတ္၊ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားမွာ ႏွစ္သစ္ကူး ပြဲေတာ္ကို ေဖာ္ထုတ္ေပးရန္တာ၀န္ယူၾကရ၏။အမ်ိဳးသားထု၏ ဆႏၵႏွင့္ကရင္အမတ္ ၁၂ ဦးတို႕၏ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေဒသအသီးသီးရွိ ကရင္လူထုတို႔က မိမိတို႔ႏွစ္စဥ္ က်င္းပၿမဲျဖစ္ေသာ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ကို သႀကၤန္ပြဲေတာ္၊ ခရစၥမတ္ပဲြေတာ္တုိ႔ကဲ့သုိ႔ အစိုးရ အသိအမွတ္ျပဳ ျပည္ေထာင္စု တ၀ွမ္းလုံးရွိ ႐ုံးမ်ား၊ ေက်ာင္းမ်ား၊ အလုပ္႐ုံႀကီးမ်ား၊ ဘဏ္တိုက္ႀကီးမ်ား ပိတ္ေစေသာ အမ်ားျပည္သူ အားလပ္ရက္ ႏိုင္ငံေတာ္ရက္အားျဖစ္ေစလိုၾကသည္။ ၎ကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးပါရန္ ေတာင္းဆုိလာၾကရာ ကရင္အမ်ိဳးသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားကလည္း မိမိတို႔၏ သမိုင္း၀င္ေန႔ ရရွိရန္အတြက္ တာ၀န္ယူ ႀကိဳးပမ္းေလေတာ့သည္။အမတ္ ၁၂ ဦးတို႔၏ ေဆြးေႏြးခ်က္လႊတ္ေတာ္အတြင္းရွိ ကရင္အမတ္ ၁၂ ဦးသည္ အမွတ္(၂၅၃)၊ ေမာင္ဂိုမာရီလမ္း (ယခုအခါဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္း) ေစာျမတ္သိန္း၏ တုိက္ခန္းတြင္ ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ကိစၥကို တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾက၏။ အခ်ိဳ႕အမတ္မ်ားသည္ စိတ္မ၀င္စားၾကေပ။အေၾကာင္းမွာ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္သည္ ေခတ္မမွီဟု ယူဆၾကသည္။ လာမည့္ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္ သေလးထိုင္ခုတ္ဖို ျပာသုိလဆန္း(၁)ရက္သည္ န္န၀ါရီလ(၁)ရက္ေန႔တြင္သာက်၏။ ၎အျပင္ ေနာင္လာမည့္ ႏွစ္မ်ားတြင္လည္း ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔သည္ ခရစၥမတ္ ဒီဇင္ဘာ (၂၅) ရက္ေန႔ႏွင့္ ဇန္န၀ါရီ (၁) ရက္ ကမၻာ့ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ရက္ ပတ္၀န္းက်င္တြင္သာ လႈပ္ရွားေန၍ ကရင္တို႔ ပိုက္ဆံကုန္ၿပီး လူပင္ပန္းမည္ဟုဆို၏။၎အျပင္ သႀကၤန္သည္ ကရင္ဗုဒၶဘာသာမ်ား၏ ႏွစ္ကူးရက္ ျဖစ္သည္။ ခရစ္စမတ္ေန႔လည္းရွိသည္။ နယူးရီးယား မလုိပါဟု ဆုိလာၾကသည္။ပထမအႀကိမ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မက်၊ ဒုတိယအႀကိမ္တြင္ ဂြၽန္ဆင္ ႏွင့္ ေစာျမတ္သိန္း တုိ႔ လိုသလိုလုပ္ၾက ဟူ၍ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ က်လာခဲ့သည္။ေဆာင္ရြက္ပုံဂြၽန္ဆင္ႏွင့္ ျမတ္သိန္းတို႔သည္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း၀န္ႀကီး မြန္၀တ္လုံ ဦးဘဒြန္း (B.A. Bar at law) ႏွင့္ ေဆြးေႏြး၏။ လႊတ္ေတာ္လုပ္ငန္းတြင္ အကြၽမ္းအက်င္ဆုံး ပုဂၢိဳလ္ႀကီးျဖစ္၏။ မင္းတုိ႔ ကိစၥက မလြယ္ဘူး။ အမတ္တဦးက ကန္႔ကြက္လွ်င္ ခက္သြားမည္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁၃၂ ေယာက္ရွိ၍ မင္းတို႔ ၁၂ ေယာက္႐ႈံးမွာပဲ ဟု အားေပးေျပာၾကား လိုက္သည္။ထုိအခါ ဂြၽန္ဆင္က ျဖစ္ႏိုင္တဲ့လမ္းကုိရွာၿပီး အႀကံေပးပါ။ အကူအညီေပးပါ။ ဉာဏ္ထုတ္ပါ လို႔ တိုက္တြန္း၏။ ဦးဘဒြန္းက ငါတတ္ႏိုင္သေလာက္ကူညီမယ္၊ နက္ျဖန္လာပါ ဟုဆုိ၏။ ခ်ိန္းဆိုရက္တြင္ ဦးဘဒြန္းက လမ္းေတာ့ရွိတယ္၊ ဒါလဲ မလြယ္ဘူး ဟုဆိုၿပီး ေအာက္ပါအတုိင္း ရွင္းျပ၏။

ဥပေဒၾကမ္း Bill သြား႐ုိးလမ္းစဥ္

Bill ေရး၊ မဲေဖာက္၊ လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္သြင္းသည္။
တင္သြင္းသည့္အခါ ကန္႔ကြက္သူမ်ားလွ်င္ Bill ေသ၏။
တင္သြင္း၍ရေသာ္လည္း အမတ္တဦးက ေရြးခ်ယ္ေကာ္မတီသုိ႔ပို႔ရန္ အႀကံေပးႏိုင္၏။ ပုိ႔ေသာ္ တႏွစ္ေလာက္ ၾကာ၏။
၎မွ ျပန္လာေသာ္ ေဆြးေႏြးႏိုင္သည္။ မဲ႐ႈံးလွ်င္ Bill ေသ၏။
အမတ္တဦးက ျပည္သူ႕ထင္ျမင္ခ်က္ ေတာင္းဖို႔ အႀကံေပးႏိုင္၏။ ေတာင္းက ၂-ႏွစ္ေလာက္ ၾကာႏိုင္သည္။ ၎မွျပန္လာလွ်င္ လြတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးရ၏။ မဲ႐ႈံးလွ်င္ Bill ေသ၏။မဲႏိုင္လွ်င္ -
အထက္လြတ္ေတာ္သို႔ တက္ၿပီး၎မွ -
ဘုရင္ခံထံသုိ႔ ေရာက္၏။ အဂၤလိပ္စီးပြားေရးကုိ မထိခိုက္လွ်င္ လက္မွတ္ထုိး၏။ Bill သည္ ACT ျဖစ္လာ၏။

ဥပေဒၾကမ္း Bill ျဖတ္လမ္း

၁။ Bill ေရးမဲေဖာက္တင္သြင္းသည္။ ၂။ တင္သြင္းသည့္အခါ ကန္႔ကြက္သူမရွိေအာင္ မလြယ္ပါ။ ၃။ ကန္႔ကြက္သူမရွိေသာ္ ၃၊၄၊၅၊၆ အဆင့္ကုိ ေက်ာ္လႊား၍ Governor in council ဘုရင္ခံႏွင့္ ၀န္ႀကီးစုံညီ အစည္းအေ၀းတြင္ ၀န္ႀကီးမ်ားအားလုံး သေဘာတူ၊ ေမတၱာရပ္ကာ လြတ္ေတာ္တြင္ ကန္႔ကြက္သူမရွိေသာ္ Bill ကို လက္မွတ္ ထိုး၍ ACT ျပဳႏိုင္၏။ ACT ျဖစ္လွ်င္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔သည္ ေဂဇက္၀င္ ေန႔တေန႔ျဖစ္လာသည္။သြား႐ိုးသြားစဥ္ လမ္းႏွင့္မေအာင္ႏိုင္၊ ကန္႔ကြက္သူ မရွိေအာင္ စြမ္းႏိုင္သလား ဟုေမး၏။ ႀကိဳးစားမယ္ ဆိုၿပီး Canteen စားေသာက္ခန္းမသုိ႔ သြားၾက၏။ ေဆြးေႏြး၏။ အႀကံရ၏။အႀကံေကာင္းလွ်င္တခ်က္ထုိစဥ္က လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား လစာမရွိေသး။ လိုခ်င္ၾက၏။ မည္သူတဦးတေယာက္မွ လစာဥပေဒၾကမ္းကို မတင္ရဲၾက။ ခဲေပါက္ခံရမွာေၾကာက္ၾကသည္။ အႀကံမွာ ဒို႔ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲ ဥပေဒၾကမ္းကို တင္မည္။ မကန္႔ကြက္လွ်င္ အမတ္လစာ ဥပေဒၾကမ္းကို တင္မည္ဟု လက္တို႔မည္။ ဒီလိုဆို ကန္႔ကြက္သူ မရွိျဖစ္ၿပီး ဒို႔-ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲ ေအာင္ရမယ္ လို႔ တုိင္ပင္တယ္။(၂)ဦး သေဘာတူ လစာဥပေဒၾကမ္းကို တင္မည္ဟု ခဲကုိအရဲစြန္႔ၿပီး Challenge (စိန္ေခၚ)လိုက္တယ္။စိန္ေခၚၿပီးေနာက္ လႊတ္ေတာ္စားပြဲခန္းတြင္ ျမတ္သိန္း ႏွင့္ ဂြၽန္ဆင္ မ်က္ႏွာပြင့္၏။ စားပြဲခန္းမထဲ၀င္လွ်င္ စားပြဲတိုင္းက ဂြၽန္ဆင္၊ ျမတ္သိန္း၊ လာပါ၊ထိုင္ပါ၊ ႀကိဳက္တာ ေအာ္ဒါ လုပ္ပါ ဟု ဖိတ္ေခၚခဲ့သည္။ စားေသာက္ၿပီးက Members salary bill ကုိ တင္ပါ။ မေၾကာက္ပါနဲ႔ လို႔ တိုးတိုးအားေပးၾက၏။ Karens’ New Year Day Bill ကို ဦးဘဒြန္းက ေရးၿပီး ဂြၽန္ဆင္က တင္၏။သခင္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ေတြ႕ဆုံပုံဂြၽန္ဆင္ႏွင့္ ျမတ္သိန္းတို႔ Members salary bill တင္မယ္လုိ႔ သတင္းျပန္႔ပြားတယ္။ ႏွစ္ရက္ၾကာမွ ေဖဗီယမ္ ဦးဘခုိင္၊ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ိဳတို႔ ေဖဗီယမ္ပါတီ အတြင္းေရးမွဴးတုိ႔ ေရာက္လာသည္။ ဦးဘခိုင္၊ ေစာျမတ္သိန္းတုိ႔ အလြန္ရင္းႏွီး၏။ ေစာျမတ္သိန္းလာပါ ဟု မိမိတိုက္ခန္းသို႔ ေခၚသြား၏။ ေရာက္ေသာ္ သခင္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ သခင္လွေရႊတို႔ကုိ ေတြ႕၏။ တဦးႏွင့္တဦး ႏႈတ္ဆက္ၾကသည္။ၿပီးေတာ့ သခင္ေအာင္ဆန္းက ေစာျမတ္သိန္း Members salary bill တင္မယ္ဆို၊ ဟုတ္ရဲ႕လား ဟု ေမး၏။သိန္း … ဟုတ္တယ္တင္မယ္ဆန္း … မတင္ပါနဲ႕ဗ်ာသိန္း … ဘာျဖစ္လို႔လဲဆန္း … ဗမာ့လႊတ္ေတာ္ႀကီး သိကၡာက်မယ္သိန္း … သိကၡာမက်ပါဘူး၊ လႊတ္ေတာ္တုိင္းမွာ အမတ္ေတြ လစာနဲ႔ပဲဆန္း … သူတို႔ယူတာ ယူေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အမတ္ေတြ လစာမ ယူရင္ေကာင္းမယ္သိန္း … မယူရင္ မေကာင္းဘူး၊ တုိင္းျပည္နာမယ္ဆန္း … ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဗ်ာသိန္း … ဘတ္ဂ်က္ေငြပို ရွိေနတယ္၊ လခမယူရင္ ဒီေငြေတြကုိ အလကားမထားဘူး၊ Queen’s Own Highlander စေကာ့တလန္ ေတာင္ေပၚ စစ္သားေတြ ေခၚယူမယ္၊ ဘုရင္ခံလည္း စေကာေလာက္ မ်က္ႏွာရွိသြားမယ္၊ ခုလည္း King’s Own Highlander ရွိေနၿပီဆန္း … ဟုတ္ရဲ႕လားဗ်ာသိန္း … စဥ္းစားၾကည့္ေလဆန္း … (ေခါင္းကုတ္လွ်က္) ခက္တာဘဲ၊ We are between the deep sea and the devil ဟု ေျပာ၏။သိန္း … We are between the deep sea and the devil on one side and the green field on the eitherဆန္း … ခင္ဗ်ားကေတာ့ လုပ္ေတာ့မယ္၊ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း ေဟာေပးလုိ႔ရတဲ့ မဲေတြ အလြဲသုံးစား မလုပ္ပါနဲ႔သိန္း … စိတ္ခ်ပါ၊ မလုပ္ပါဘူးဆန္း … ဗ်ာ … ခင္ဗ်ား Good တယ္ထင္ရင္ Do သာ Do ပါ ဆို၏။၎ေနာက္ ဦးဘခိုင္က လက္ဖက္ရည္ႏွင့္ တည္ခင္း ေကြၽးေမြး၏။ ၿပီးေတာ့ ႏႈတ္ဆက္၍ လူခ်င္းခြဲၾကေတာ့၏။ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ အသိအမွတ္ျပဳ ဥပေဒၾကမ္းကုိ လႊတ္ေတာ္သို႔ ၂၃-၇-၃၇ ေန႔တြင္ ဂြၽန္ဆင္ တင္၏။ ဦးဖိုးမွ်င္က ေထာက္ခံ၏။ ေစာျမတ္သိန္းက ကန္႔ကြက္သူမရွိေအာင္ ႀကိဳတင္၍ လွည့္လည္ကာ လက္တို႔၏။ဒါေတာင္မွပဲ Mr.Leach (European Leader) က စကားေျပာေသး၏။ Amendment ျပင္ဆင္ခ်က္ပါသည္။ စည္းကမ္းမက် ဟု ဆို၏။ ဥကၠ႒ႀကီးက မင္း Bill ကို ကန္႔ကြက္တာလား၊ ျပင္ဆင္ခ်က္ကို ကန္႔ကြက္တာလား ဟု ေမးရာ ဂြၽန္ဆင္က You are right လုိ႔ ေျပာလိုက္ရာ Laughter ျဖစ္သြား၏။ ထုိအခါ Leach က Bill ကို မကန္႔ကြက္ပါ။ မည္သူ Bill ကို ကန္႔ကြက္မလဲ ဟု ဥကၠ႒ႀကီးက ေမးရာ လႊတ္ေတာ္တခုလုံး ၿငိမ္ေန၏။ ဤကား Victory ေအာင္ပြဲေပတည္း။အဆင့္ ၃၊ ၄၊ ၅၊ ၆၊ တို႔ကုိ ေက်ာ္လႊား၍ ေစာေဖသာ(အခြန္၀န္ႀကီး)က အနည္းငယ္ လႈပ္ရွားရသည္မွာ ဘုရင္ခံႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ားစုံညီ အစည္းအေ၀းတြင္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူး Bill ကို လႊတ္ေတာ္တြင္ ကန္႔ကြက္သူမရွိ။ ၀န္ႀကီးမ်ား အားလုံးလည္း သေဘာတူေသာေၾကာင့္ Bill မွ ACT ျဖစ္ဖုိ႔ လက္မွတ္ထုိးရန္ ေမတၱာရပ္ခံ၏။ အသင့္ပင္ ဘုရင္ခံလက္မွတ္ထိုး၍ ဥပေဒၾကမ္းမ်ား ဥပေဒျဖစ္သြား၏၁၉၃၇ ဒီဇင္ဘာလတြင္ တာ၀န္အရ ျပည္ထဲေရးဌာနက သေလး ထုိင္ခုတ္ဖို ျပာသုိလဆန္း ၁-ရက္သည္ ေဂဇက္၀င္ ႏိုင္ငံေတာ္ရက္အား ျဖစ္သည္ဟု ေၾကညာ၍ ႐ုံးမ်ား၊ ေက်ာင္းမ်ား၊ အလုပ္႐ုံႀကီးမ်ား၊ ဘဏ္တိုက္ႀကီးမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္တ၀ွမ္းလုံးတြင္ ပိတ္ေစ၏။ ေသလုဆဲဆဲ ျဖစ္ေနေသာ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေန႔သည္ လွလွပပႀကီး ထည္၀ါစြာ ျပန္လည္ ထြက္ေပၚလာ၏။ ၂၈-၇-၃၇ ေန႔တြင္ အမတ္လစာ ဥပေဒၾကမ္း Members salary bill ကို ဂြၽန္ဆင္တင္၏။ ကန္႔ကြက္သူမရွိ။ Bill သည္ ACT အျဖစ္ အလြယ္တကူ ျဖစ္သြားေတာ့သည္။ သူ႕အက်ိဳးေဆာင္၍ ကိုယ့္အက်ိဳးေအာင္ေသာ သာဓကတခုတည္း။ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ေန႔ ရရွိျခင္း အျဖစ္မွန္ကုိ တင္ျပရျခင္း အေၾကာင္းမွာ ေတာင္းယူရေသာ ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ မဟုတ္။ အခြင့္ေကာင္း ရေသာ၊ ညဏ္ထုတ္၍ ခဲကုိစိန္ေခၚၿပီး လႊတ္ေတာ္တြင္ မၾကန္႔ၾကာ၊ ေသာင္မတင္၊ မၾကာေသာ ရက္ပိုင္းကေလးနဲ႔ ထုိက္ထိုက္တန္တန္ ရရွိခဲ့ေၾကာင္းကုိ ေနာင္လာေနာက္သားမ်ား သိထိုက္လွသည္ဟု ယူဆ၍ တင္ျပအပ္ပါသည္။ကရင့္သကၠရာဇ္ (၃)မ်ိဳးေရွးက သေရေခတၱရာျပည္ႀကီးတြင္ ပ်ဴ၊ ကမ္းယံ၊ သက္တို႔ ေနထိုင္ၾကသည္။ ရွင္ေတာ္ဗုဒၶေဂါတမ ပရိနိဗၺာန္ စံယူေသာအခါ ထိုႏွစ္မွစ၍ ပ်ဴ၊ ကမ္းယံ၊ သက္တို႔၏ သကၠရာဇ္ကို စတင္ေရတြက္ၾက၏။ ေနာင္သကၠရာဇ္ ၁၀၁ သို႔ေရာက္ေသာ္ ဒြတ္တေဘာင္မင္းႀကီးက ဦးေဆာင္၍ ပ်ဴ၊ ကမ္းယံ၊ သက္တို႔၏ အလြန္ႀကီးမားခမ္းနားလွေသာ သေရေခတၱရာ ေနျပည္ေတာ္ႀကီးကို တည္ေထာင္ဖန္ဆင္းၾက၏။ အစဥ္အတိုင္း သကၠရာဇ္ကို ေရတြက္လာရာ ၆၂၄-ခုသို႔ ေရာက္လာေသာအခါ သမုႏၵရီမင္းက ေဒါေဒါရသကိန္းအရ ၆၂၂-ႏွစ္ကိုၿဖိဳ၍ အႂကြင္း ၂-ခုထားၿပီးေရတြက္ေစ၏။သကၠရာဇ္ၿဖိဳရာတြင္ ကမ္းယံတို႔ သေဘာမတူ၊ မၿဖိဳဘဲ ဆက္လက္၍ ေရတြက္ၾက၏။ ႏွစ္မ်ားမၾကာမီ သေရေခတၱရာျပည္ႀကီးအတြင္းသို႔ စေကာတခ်ပ္ ေလၾကမ္း တိုက္ၿပီးလြင့္ကာေရာက္လာသည္ကို ထိတ္လန္႔တၾကား ျဖစ္ၿပီး အုပ္မရ၊ ထိန္းမရျဖစ္ကာ သေရေခတၱရာ ျပည္ႀကီး ပ်က္စီးေလေတာ့သည္။ လူထုသည္လည္း ဤတြင္ အုပ္စုသံုးစု ကြဲသြားေတာ့သည္။ပ်ဴတို႔မွာ အထက္အညာသို႔ေျပာင္းေ႐ြ႕၍ ယုန္လႊတ္၊ ပုဂံျပည္ စသည္တို႔ကို တည္ေထာင္ၾက၏။ ၿဖိဳသကၠရာဇ္ကို ပ်ဴတို႔ယူေဆာင္သြား ၾကသည္။ သက္တို႔မွာ အေရွ႕အရပ္သို႔ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းသြားၾက၏။ ကမ္းယံတို႔မွာ ေနၿမဲျဖစ္ေသာ သေရေခတၱရာတြင္ ဆက္လက္၍ ေနထိုင္ၾက၏။ မေ႐ႊ႕ေျပာင္း ၾကေခ်။ပုဂံျပည္တြင္ ၿဖိဳသကၠရာဇ္ ၅၆၄-သို႔ ေရာက္ေသာအခါ ပုပၸါးေစာရဟန္းမင္းလက္ထက္ ခဆပဥၥကိန္းအရ ၅၆၂-ႏွစ္ကိုၿဖိဳ၏။ အႂကြင္း ၂-ကိုထားကာ ေရတြက္ျပန္၏။ ကမ္းယံတို႔ကား ပုဂံတြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ သကၠရာဇ္ၿဖိဳေသာ္လည္း ဆက္လက္၍သာ ေရတြက္၏။ ယခုအခါ ေကာဇာ သကၠရာဇ္မွာ ႏွစ္ႀကိမ္ၿဖိဳၿပီးေသာ သကၠရာဇ္ ၁၃၂၄ ျဖစ္၏။ ကမ္းယံသကၠရာဇ္ႏွင့္ ယခုေရတြက္ေနေသာ ေကာဇာသကၠရာဇ္ မွာ ရွင္ေတာ္ဗုဒၶေဂါတမ ပရိနိဗၺာန္စံယူေတာ္မူသည့္ ႏွစ္မွ စ၍ ေရတြက္ေသာေၾကာင့္ မူရင္းမွာမျခား၊ အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ ျခားနားသည္မွာ ကမ္းယံသကၠရာဇ္က မၿဖိဳ၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္က ပထမအႀကိမ္ ၆၂၂-ႏွစ္၊ ဒုတိယအႀကိမ္ ၅၆၂-ႏွစ္၊ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၈၄-ႏွစ္ၿဖိဳေသာ သကၠရာဇ္သာျဖစ္သည္။ ပိုမိုရွင္းလင္းသြားေစရန္ ဇယားျဖင့္ ေအာက္တြင္ ေဖၚျပထားသည္။ကမ္းယံသကၠရာဇ္၁။ ဗုဒၶေဂါတမ ပရိနိဗၺာန္စံယူသည့္ႏွစ္ကစ၏။၂။ သကၠရာဇ္ ၁၀၁ ခုတြင္ သေရေခတၱရာျပည္ႀကီး တည္ေထာင္၏။၃။ ကမ္းယံတုိ႔ မၿဖိဳ ဆက္လက္ေရတြက္၏။၄။ ကမ္းယံတုိ႔ မၿဖိဳ ဆက္လက္ေရတြက္၏။၅။ ယခု ကမ္းယံသကၠရာဇ္ ၁၃၄၂+၆၂၂+၅၆၂-၄=၂၅၂၂ခုေကာဇာသကၠရာဇ္၁။ ဗုဒၶေဂါတမ ပရိနိဗၺာန္ယူသည့္ႏွစ္ကစ၏။၂။ သကၠရာဇ္ ၁၀၁ ခုႏွစ္တြင္၊ သေရေခတၱရာျပည္တည္၏၃။ သကၠရာဇ္ ၆၂၄ ခုတြင္ သုမုႏၵရီမင္း၊ ၆၂၂ ခုၿဖိဳ၏။ ၂ ႂကြင္းထား၏။၄။ ၿဖိဳ သကၠရာဇ္ ၅၆၄ ပုဂံတြင္ ပုပၸါးေစာ ရဟန္း ၅၆၂ ၿဖိဳ၏။ ၂ ခု အႂကြင္းထား၏။၅။ ယခု ေကာဇာသကၠရာဖ္ ၿဖိဳသကၠရာဇ္ ၁၃၄၂ ခုျဖစ္၏။ထူးႀကီးေ၀ဠဳ၀န္၊ ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးေတရိႏၵမွာ ပရိယတၱိ၊ ဘာသႏၲရ၊ ေဒသႏၲရ ေျပာင္ေျမာက္ေအာင္တတ္တဲ့ ကရင္ဆရာေတာ္ႀကီး ျဖစ္၏။ ယမ္းကံဟာကရင္ဘဲကြ။ ကရင္အစ အင္းမကတဲ့။ ေရွးကမ္းယံလုိ႔ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳးကို အင္းမအရပ္က (ျပည္ၿမိဳ႕ ေတာင္ဘက္မွာ ရွိ၏) စတင္ၿပီး ကရင္လို႔ ေျပာင္းလဲေခၚေ၀ၚတယ္။ ကမ္းယံသကၠရာဇ္ဟာ ကရင္သကၠရာဇ္ပဲ။ မွတ္ထားပါ ဟု မိန္႔ၾကား၏။ထုိအခါ ဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ကရင္ျဖစ္၍ ေတာ္ေပေသးသည္ဟု မိတ္ေဆြအခ်ိဳ႕ႏွင့္တကြ အထင္မွားမိ၏။ ယခုမွာ မူကား ကမ္းယံတို႔ ကရင္ျဖစ္ေၾကာင္း သံသယမရွိ။ အေၾကာင္းမူကား ေရွးအခါက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနထုိင္ၾကေသာ ပ်ဴ၊ ကမ္းယံ၊ သက္ ဟူေသာ လူမ်ိဳးသုံးမ်ိဳးအနက္ ကမ္းယံဟု ေခၚေသာ လူမ်ိဳးအမည္မွ ကရင္ဟူေသာ အမည္သုိ႔ေျပာင္းလဲ ေခၚဆိုလာေသာ အမည္ျဖစ္သည္ ဟု ဆာအာသာဖယ္ရာက တင္ျပခဲ့သည္။ (စာမ်က္ႏွာ ၁၀ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ - ကရင္) (Sir Arthur Phayer. Translations of Ethnological Society vol:V)၁၉၁၆ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရွးေဟာင္း ကမၺည္းေက်ာက္စာ သုေတသန အစီရင္ခံစာတြင္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားအား ျမန္မာ့သမိုင္းမ်ား၌ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကေသာ ကမ္းယံလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း ယူနန္နယ္ရွိ ေယာင္ႏွင့္ ေျမာင္လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း၊ မ်ိဳးႏြယ္ ဆက္သြယ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည္။ (စာမ်က္ႏွာ ၁၆ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ႐ိုးရာဓေလ့ ထုံးစံမ်ား - ကရင္)၁၉၃၇-ႏွစ္ ကရင္သကၠရာဇ္ အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးစဥ္အခါက စာမ်က္ႏွာ ၁၀၊ ၁၆ အကိုးအကားကုိ မသိရေသးသျဖင့္ ကရင္ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးေတရိႏၵ အား ထင္ျမင္မႈ ေပါ့ခဲ့သည္။ ထုိYအတြက္ လက္ဆယ္ျဖာ ဦးထိပ္တင္၍ ကန္ေတာ့ပါ၏။ထုိစဥ္က အထက္ပါ အကိုးအကားႏွစ္ခုကို သိခဲ့ပါမူ မိတ္ေဆြအမတ္ ၁၂ ေယာက္တုိ႔ ကမ္းယံသကၠရာဇ္ဟု ဆုံးျဖတ္မည္ဟု သံသယရိွစရာ မလိုပါ။ ဤကားေရွးက ကရင္သကၠရာဇ္ ရွိခဲ့ေၾကာင္းပါ။တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ပိုင္းရွိ ႀကီးမားေသာ ေတာင္ႀကီးမ်ား ၀န္းရံလွ်က္ရွိသည့္ ကုန္းျပင္ျမင့္၊ ေငြေတာင္ျပည္မွ ကရင္တို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလာခဲ့ ၾက၏။ ထီဆဲမဲ့ယြား ေခၚသည့္ သဲျမစ္ႀကီးကုိ ျဖတ္ကူးၿပီး တျဖည္းျဖည္း ယူနန္ျပည္သုိ႔ ဆုိက္ေရာက္လာၾက ၏။ ထုိယူနန္ျပည္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနထုိင္ၾကသည္။ ပထမအသုတ္၊ အခိ်ဳ႕ကရင္မ်ား ယူနန္ျပည္မွ ဘီစီ ခမ ၁၁၂၈ တြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းလာ၏။ တပိန္၊ ျမစ္ငယ္၊ ဧရာ၀တီ အတုိင္း စုံဆင္း၏။ အခ်ိဳ႕သံလြင္ျမစ္ အတုိင္းစုံဆင္း၏။ ဗမာျပည္သို႔ ဘီစီ ခမ ၁၁၂၅ တြင္ ေရာက္၏။ ဒုတိယအသုတ္ ဘီစီ ခမ ၇၄၁ တြင္ ယူနန္ျပည္မွ ထြက္ခဲ့၏။ ဘီစီ ခမ ၇၃၉ တြင္ ဗမာျပည္သုိ႔ ဆိုက္ေရာက္ၾက ၏။ (သုေတသီဆရာ ဦးေအာင္လွ၊ ပါဠိဆရာႀကီး ဦးေစာ၊ ဦးေက်ာ္ဇံ - ကသာ၊ ဦးဖိုးတုတ္ - ပညာအုပ္)ပထမအသုတ္ ကရင္မ်ား၊ ဗမာျပည္ ေရာက္ေသာအခါ လယ္ယာ စိုက္ပ်ိဳးၾက၏ ႏွစ္အေတာ္ၾကာေသာ္ မွန္မွန္ စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္၏။ အေျခေနေကာင္းမြန္လာ၏။ ထုိအခါ ၀မ္းသာအားရ ေကာက္ဦး စားပြဲကို က်င္းပၾက၏။ ပထမအႀကိမ္၊ ဒုတိယအႀကိမ္၊ တတိယ အႀကိမ္၊ စသည္ျဖင့္ ေရတြက္ရာမွ ေကာက္ဦးစားပြဲ သကၠရာဇ္ ေပၚလာ၏။ ဒုတိယအသုတ္ ထုိနည္းတူ လယ္ယာစုိက္ပ်ိဳး၏။ ေကာက္ဦးစားပြဲက်င္းပၿပီး သကၠရာဇ္ေပၚလာ၏။ ပထမအသုတ္မွာ ေရွ႕ကျဖစ္၍ ပင္လယ္ႏွင့္နီးေသာ အရပ္သုိ႔တုိင္ေအာင္ ခ်ီတက္ၾက၏။ ဒုတိယအသုတ္မွာ ေနာက္မွျဖစ္၍ ပင္လယ္ႏွင့္ အနည္းငယ္လွမ္းေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ေနထုိင္ၾက၏။ ထုိေခတ္က ကူးလူးဆက္ဆံ သြားလာေရး မလြယ္ကူေသာ ကာလျဖစ္၍ သကၠရာဇ္ မတူၾက။ ႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္ေန၏။ငယ္စဥ္က ပဲခူးနယ္ ေတာင္ပိုင္း ကရင္လယ္သမားႀကီးမ်ားက ျပာသိုလဆန္း ၁ ရက္ ေန႔တြင္ ေကာက္ဦးစားပြဲျပဳလုပ္ၾက၏။ နံနက္ ေစာေစာတြင္ အဘိုးတုိ႔ ဘႀကီးတို႔ သူတို႔၏ မိတ္ေဆြ ေရႊက်င္မွ ေျပာင္းလာသူ ေရႊပြင့္၀ါ (ထူးေဖာပါ) တို႔ႏွင့္ ႏွစ္သစ္ကူးအေၾကာင္း ေျပာဆိုေဆြးေႏြးၾက၏။ အားပါးတရ စိတ္အားထက္သန္စြာ ေျပာၾက၏။ သကၠရာဇ္ အေၾကာင္းလဲ ပါ၏။ ပဲခူး ေတာင္ပိုင္းသကၠရာဇ္မွာ ေရႊက်င္ကပါလာေသာ သကၠရာဇ္ထက္ ႏွစ္ (၃၁၀) ႀကီးတယ္လုိ႔ ေျပာသံၾကားဖူးသည္။ ၁၉၃၇ ခု ကရင္ျပည္ျပႆနာ ေပၚေပါက္ လာေသာအခါ ဘႀကီးမ်ား၏ သကၠရာဇ္မွာ (၂၇၉၉)ခုရွိေန၏။ (၂၈၀၀) ျပည့္ရန္ တႏွစ္ လိုေသာေၾကာင့္ မွတ္မိ၏။ ေရႊက်င္သကၠရာဇ္ က (၃၁၀) ႏွစ္ငယ္ေနသည္။ ၎ကုိ ဂြၽန္ဆင္အားျပရာ ဟုတ္တယ္ ဒို႔ ေတာင္ငူသကၠရာဇ္နဲ႔တူတယ္ ဟုဆို၏။သကၠရာဇ္အတြက္ ကရင္အမတ္ (၁၂)ေယာက္ စည္းေ၀းပြဲလုပ္ရာတြင္ ဘယ္လုိလုပ္ၾကမလဲ၊ (၂)မ်ိဳးျဖစ္ေန သည္။ ဤအတြက္ ေျဖရွင္းဖို႕ လိုေလသည္။သာဓကမွာ Pritured Encyclopedia ခရစ္ေတာ္လြန္ၿပီး ေနာက္ အႏွစ္ (၂၀၀) အတြင္း ခရစ္ေတာ္ေမြးေန႔ ေမလ၊ ဧၿပီလ၊ ဇန္န၀ါရီလ ဟူ၍ ကြဲျပားေနသည္။ ေအဒီ (၃၀) ေလာက္ မွာ ဒီဇင္ဘာလ (၂၅)ရက္အတြင္း က်င္းပ၏။ အမ်ားသေဘာတူညီခ်က္အရ ဒီဇင္ဘာလ (၂၅)ရက္ေန႔ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း အေၾကာင္းျပ၏။ သို႔ေသာ္ အႀကီးအကဲမ်ား သေဘာတူဆုံးျဖတ္၍ အားလုံး ႐ိုေသေလးစားစြာ လုိက္နာ၍ က်င္းပၾက၏။ Pritured Encyclopedia; We know that this could hardly have happened in December because it rams almost containously at the time of the year in Palestine and shepherds would no keep their flocks out in the hills at night in such weather.ခရစၥမတ္ ကမၻာ့သာဓကကိုယူ၍ ေတာင္ပိုင္းကရင္ သကၠရာဇ္ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းကရင္သကၠရာဇ္ကို ေျဖရွင္းၾက၏။ ေတာင္ပိုင္း သကၠရာဇ္မွာ ဘီစီ(၇၃၉)မတုိင္မီ ကစ၍ ကရင္ သကၠရာဇ္ကို ေရတြက္ဖို႔ စဥ္းစား၏။ ကရင္အမတ္တဦးက ဒို႔သကၠရာဇ္ကုိ ျပင္ႏိုင္သလားဟုဆို၏။သမုႏၵရီမင္း၊ ပုပၸါးေစာရဟန္းမင္း၊ ခရစၥမတ္လူႀကီးမ်ား အမ်ားေကာင္းက်ိဳးအတြက္ ျဖဴစင္ေသာ စိတ္ထားျဖင့္ ျပဳျပင္ခဲ့၏။ ဒို႔အမတ္ (၁၂)ဦးလည္း ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားကုိ ကိုယ္စားျပဳသူမ်ားျဖစ္၍ ဤသကၠရာဇ္(၂)ခုကို ၾကားခ်ႏိုင္သည္ဟု တညီတညြတ္တည္း ယူဆကာ အားလုံး Veto ဗီတို အာဏာသုံးမႈေၾကာင့္ ယခုကရင္သကၠရာဇ္ကို ဘီစီ (၇၃၉)မွစ၍ ေရတြက္ၾကသည္။ထုိ႔ေၾကာင့္ ရွင္းျပခ်က္မပါလွ်င္ ဗဟုသုတရွိသူမ်ားက ဘီစီ (၇၃၉)ကုိ ကရင္သမိုင္းမွတ္တုိင္တခု ဟူ၍သာ လက္ခံႏိုင္၏။ ကရင္သကၠရာဇ္ စသည့္ႏွစ္ဟု လက္မခံႏုိင္ေခ်။ သကၠရာဇ္၏ ဂုဏ္အဂၤါလကၡဏာလည္းမရွိ၊ ဗဟုသုတရွင္မ်ား၏ ယူဆခ်က္ကုိလည္း အျပစ္မဆိုႏိုင္ေပ။ ကမ္းယံသကၠရာဇ္၊ ကရင္သကၠရာဇ္ ၂၅၂၂၊ ေကာက္ဦးစားပြဲ ကရင္သကၠရာဇ္ ၂၇၂၀ ျဖစ္ေၾကာင္း ဗဟုသုတရွင္မ်ား သံသယမရွိေစရန္ ေက်ေက်နပ္နပ္ႏွင့္ လက္ခံရန္ တင္ျပအပ္ပါသည္။ကရင္သကၠရာဇ္၊ ေရာင္၀ါေနသုိ႔ ထြန္းေစေသာ၀္။ (ယုတၱာ၊ ယုတၱိဆင္ျခင္ညႇိေသာ္ ၀ီစိကိစၦာ၊ မရွိရာတည့္ (ရွိဘြယ္မတည့္) ထုံးရာဇ၀င္ သက္ေသတင္၍)

ကရင္မ်ား ေက်းရြာမ်ားကိုတည္ေဆာက္ပံု

ကရင္လူမ်ဳိးတို ့သည္ "အူကရိုအဲလ္တက္" ကေနစ၍ ဆင္းလာရာ တဆင့္ျပီးတဆင့္ ဗမာျပည္သို ့ေရာက္ရွိလာၾကသည္အထိ ၎တို ့ႏွင့္ အတူ ႏွစ္လိုဖြယ္ရာေကာင္းသည့္ ထံုးတမ္းဓေလ့မ်ားကိုပါ ယူေဆာင္လာခဲ့ၾကသည္။ ပထမဦးဆံုး ၎တို ့သည္ မြန္ဂိုလီးယားႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုေနရာမွာ ဧရာ၀တီျမစ္ဖ်ား၏ အထက္ပိုင္းအရပ္တြင္ ရွိေလသည္။ ထိုေနရာမွစျပီး အခ်ဳိ ့ကရင္မ်ားမွာ ဧရာ၀တီျမစ္ အတိုင္း ဆင္းလာၾကျပီး ဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းတစ္ေလွ်ာက္ေနထိုင္ၾကသည္။ အခ်ဳိ ့မွာ ဧရာ၀တီျမစ္၀အထိေရာက္ရွိကာ ေျမျပန္ ့ေဒသတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ တနည္းအားျဖင့္ BC ၁၁၃၄ ႏွင့္ BC ၁၁၂၂ အၾကားရွိႏွစ္မ်ားအတြင္း ဗမာျပည္အတြင္းသို ့၀င္ေရာက္လာေသာအခါ ၎တို ့သည္ အုပ္စုမ်ားအျဖစ္ ဖဲြ ့ျပီးလူစုခဲြၾကေလသည္။ အုပ္စုတစ္စုအတြင္းတြင္ အဖဲြ ့တစ္ဖဲြ ့စီမကရွိျပီး ဤအဖဲြ ့မွာ အေျခခ်ေနထိုင္ႏိုင္ ေရးအတြက္ ေနရာေကာင္းမ်ားကိုရွာေဖြရန္ တာ၀န္ယူၾကရသည္။ ၎တို ့သည္ အကြက္အကြင္းေကာင္းသည့္ေနရာမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ၾက ျပီး အိုးအိမ္မ်ားေဆာက္ကာ ရပ္ရြာမ်ားတည္ၾကေလသည္။ ဤသို ့အားျဖင့္ တစ္ရြာျပီးတစ္ရြာတည္ၾကေလသည္။ ရြာတစ္ရြာတည္ျပီးလွ်င္ ဤရြာတြင္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ရြာနီးပတ္၀န္းက်င္ရွိ ေျမမ်ားကို ယူထားၾကေလသည္။ ဤသည္မွာ တည္ေဆာက္လိုက္ သည့္ရြာတိုင္းအတြက္ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ အိမ္မ်ားကိုေဆာက္လုပ္ရာတြင္ တိုင္မ်ားအျဖစ္သစ္ပင္ပ်ဳိးမ်ားကို အသံုးျပဳသည္။ အခ်ဳိ ့မွာ "၀ါးပိုး" ၀ါးမ်ားကို အသံုးျပဳသည္လည္း ရွိသည္။ ထိုနည္းတူစြာ အခင္းမ်ားကို တင္ရန္အတြက္ ဆင့္မ်ားကိုလည္း အခ်ဳိ ့က သစ္ပင္ပ်ဳိမ်ား (သို ့) ၀ါးပိုး၀ါးမ်ားကိုသာ အသံုးျပဳၾက သည္။ အမိုးအတြက္ကိုမူ အခ်ဳိ ့ကသက္ငယ္ကိုသံုးျပီး အခ်ဳိ ့ကအင္ဖက္ကို အသံုးျပဳၾကေလသည္။ ဓနိရြက္ကိုလည္း သံုးၾကပါသည္။ ၀ါး ျခမ္းျဖင့္အိမ္ကို မိုးသည္မ်ားလည္းရွိသည္။ ၎တို ့ေနထိုင္သည့္အရပ္တြင္ မည္သည့္ပစၥည္းက ေပါေနသည့္အေပၚမူတည္ျပီး အသံုးျပဳ ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ သက္ငယ္ေပါသည့္အရပ္တြင္ အိမ္ကိုသက္ငယ္ျဖင့္ မိုးေလသည္။ ဓနိေပါေသာေနရာတြင္ ဓနိရြက္ကိုအမ်ားအားျဖင့္ အိမ္မိုးရန္ အသံုးျပဳၾကေလသည္။ အခ်ဳိ ့ရြာမ်ားသည္ အိမ္ေျခမ်ား၏။ အခ်ဳိ ့ရြာမ်ားမွာမူ အိမ္အနည္းငယ္သာ ရွိသည္။ ရြာတုိင္းနာမည္အသီးသီးေပးထားသည္။ ရြာ၏နာမည္ မ်ားကို ဤရြာထဲတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည့္ ေဆြမ်ဳိးအုပ္စုတို ့၏အၾကီးအကဲနာမည္မ်ားကို အမွတ္အသားျပဳျပီး မွည့္ေပးေလရွိသည္။ တခါတရံ ရြာအနီးရွိစမ္းေခ်ာင္းေလး၏နာမည္ကို အမွတ္အသားျပဳ၍ မွည့္ေခၚသည္မ်ားလည္းရွိသည္။ တခါတရံ သစ္ေတာအုပ္၏အမည္ ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ေတြ ့ရွိရသည့္ ေနရာတစ္ခုခု၏အမွတ္အသားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ၎တို ့၏ေက်းရြာမ်ား၏ အမည္မ်ားကို မွည့္ေခၚေလ့ရွိသည္။ ဤကဲ့သို ့အမည္မ်ားမွည့္ေခၚျခင္းမွာ ၎တို ့၏ဓေလ့ထံုးစံပင္ျဖစ္သည္။ ရြာ၏ပတ္လည္ကိုလည္း ၀ါးခ်ြန္မ်ား (သို ့) သစ္တံုးခ်ြန္မ်ားအား စိုက္ထူကာရံထားၾကေလသည္။ ဤကဲ့သို ့ကာရံထားရံုမက ဤအကာအရံ၏အျပင္ပတ္ပတ္လည္တြင္ တခါျခံစည္းရိုးတေလွ်ာက္ ေျမာင္း မ်ားကိုတူၾကသည္။ ေျမာင္းမ်ားမွာ က်ယ္လည္းက်ယ္သည္၊ နက္လည္းနက္ေပသည္။ အနည္းဆံုးအက်ယ္မွာ "၈" ေတာင္ရွိသည္။ အနက္မွာမူ "၆" ေတာင္ရွိသည္။ ရြာ၏အ၀င္အထြက္ တံခါးမဂိတ္ေပါက္မွာ ႏွစ္ေပါက္သာထားရွိသည္။ ရြာဦးတြင္တစ္ေပါက္ႏွင့္ ရြအေနာက္ဖက္တြင္ ထြက္ေပါက္တစ္ေပါက္ဟူ၍ပင္ျဖစ္သည္။ရြာထဲသို ့၀င္ရန္ႏွင့္ထြက္ရန္အတြက္ လမ္းမ်ားမထားရွိေခ်။ ေျမာင္းအား ျဖတ္ေက်ာ္ရန္အတြက္ မတ္တင္ႏိုင္သည့္တံတားကို ေဆာက္လုပ္ထားသည္။ ရန္သူျဖစ္ေစ၊ သားရဲတိရစၦာန္မ်ားျဖစ္ေစ ေရာက္ရွိလာပါက ဤတံတားကို ဖယ္ရွားလိုက္ၾကသည္။ ဤနည္းျဖင့္ ၎တို ့သည္ အကာအကြယ္စည္း၀ိုင္းအတြင္းလံုျခံဳစိတ္ခ်စြာ ေဘးရန္အေပါင္းမွ ကင္းေ၀းေအာင္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ရြာတိုင္းတြင္ ရြာသူၾကီးႏွင့္တကြ ရြာသူၾကီးကိုကူညီသည့္ ရြာလက္ေထာက္လူၾကီးမ်ား အသီး သီးထားရွိေလသည္။ ဤအၾကီးအကဲပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ ရြာသူရြာသားမ်ားကို ေဘးရန္အေပါင္းမွ ကင္းေ၀းေစရန္အတြက္ ကာကြယ္ေစာင့္ ေရွာက္ပါမည္ဟု သံဓိဌာန္ခ်ျပီး တာ၀န္ကို လက္ခံယူရသည္ ျဖစ္သည္။

ကိုးကား

စေရွာင္ဖန္း(အင္းစိန္)
၂၀၀၆-ထုတ္ ပုိးကရင္မဂၢဇင္းမွ
ဆရာႀကီးေစာျမတ္သိန္းလႊတ္ေတာ္အမတ္
သမိုင္းသုေတသီပညာရွင္ ေစာေအာင္လွ ေရးသားထားေသာ ကရင့္ရာဇ၀င္သမိုင္းစာအုပ္ (စေကာကရင္ဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာျပန္ထားသည့္စာအုပ္)

ref (မွီျငမ္း) : https://sites.google.com/site/myanmarsite1/home/ka/kayin

ကရင္ျပည္နယ္

တည္ေနရာႏွင္.အက်ယ္အ၀န္း

ကရင္ျပည္နယ္သည္ ၁၁၇၃၁ စတုရန္းမိုင္က်ယ္ဝန္းသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္းတြင္တည္ရွိတည္ရွိၿပီး မြန္ျပည္နယ္၊ ပဲခူးတိုင္း၊ မႏၲေလးတိုင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္ နယ္နမိတ္ခ်င္း ထိစပ္လ်က္ရွိသည္။

လူမ်ဳိး

စေကာကရင္(သို႔) ျမန္မာကရင္ ႏွင့္ ပိုးကရင္(သို႔) မြန္ကရင္ ဟူ၍ အၾကမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္မ်ဳိးကြဲျပားသည္။
ၿမိဳ႕ေတာ္

ကရင္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ဘားအံျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း(၁၀၀၀)ေက်ာ္က သံလြင္ျမစ္ကမး္နဖူးတြင္ စုစုေပါင္းအိမ္ေျခ (၂၀၀)ခန္႔ရွိ ရြာေလးတစ္ရြာသာျဖစ္ခဲ့သည္။ ရြာကေလးတည္ရာသံလြင္ ျမစ္၏ကမ္းစြယ္တြင္အဓိကရ ေက်ာက္စြန္းႀကီးတစ္ခုရွိသည္။ ထုိစြန္းကို ယိုးဒယား၊ ရွမ္းဘာသာျဖင့္ဖား အမ္း(ေက်ာက္+အစြယ္)ဟု ေခၚခဲ့သည္။ ဖားအမ္းမွတစ္ဆင့္ အသံအနည္းငယ္ေျပာင္း၍ ဘားအံဟုအမည္ တြင္လာသည္။ ၁၉၀၇ခုႏွစ္တြင္ၿမဳိ႕ကြက္ ရုိက္ခဲ့သည္။ ဘားအံၿမဳိ႕နယ္တြင္ ထင္ရွားေသာေတာင္သည္ ဇြဲကပင္ေတာင္ျဖစ္သည္။ ဇြဲကပင္ ဆုေတာင္းျပည့္ေစတီေတာ္ တည္ထားသည္။ ဘားအံၿမဳိ႕မွ သံလြင္ျမစ္ညာ ရွစ္မို္င္ခန္႕ အကြာ ေကာ့ဂြန္းေတာင္၏ အေရွ႕ဘက္၌ ေကာ့ဂြန္းဂူရွိသည္။ ဘားအံ၏ အေနာက္ဘက္(၁၂) မို္င္ကြာအရပ္၌ ဘုရင္ဂ်ီဂူ (ဘုရင့္ညီဂူ) ရွိသည္။ ဂူ၏ေအာက္ေျခတြင္ ေရပူစမ္းအိုင္ရွိသည္။ ေရပူစမ္း၊ ေရေအး စမ္းႏွစ္ခုယွဥ္လ်က္ စီးဆင္းလ်က္ရွိေသာ္လည္း ေရပူႏွင့္ေရေအး ေပါင္းစပ္ျခင္းမရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရ သည္။

ကရင္ျပည္နယ္ေျမပံု


ခရိုင္ရံုးစိုက္ရာၿမိဳ႕မ်ား

ေကာ့ကရိတ္
ျမဝတီ

အျခား ၿမိဳ႕ရြာမ်ား

ေဘာဂလိႀကီး
ေခ်ာင္ႏွစ္ခြ
ဒါးကြင္း
ေဒၚလမ္း
အိႏၵဳ
လႈိင္းဘြဲ႔
ဖာပြန္
ထီလံု
ထံုးအိုင္
ကတိုင္တိ
ကတိုး
ကမေမာင္း
ေကာ့ဘိန္း
ေကာ့လႅိဴး
က်ိဳက္ဒံု
ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီး
ေက်ာက္ညႇပ္
က်ံဳဒိုး
ကၽြန္းေခ်ာင္း
လဂြန္းပ်ိဳ
လိပ္သို
မက္သေရာ
မဝိုင္း
မယ္ပလဲ
မိေက်ာင္း
ၿမိဳင္ကေလး
ၿမိဳင္ႀကီးငူ
နဘူး
နတ္ေတာင္
ေနာင္လံု
ပိုင္က်ံဳ
ဖအိုးထ
ေရႊဂြန္း
ေတာင္ကေလး
ေတာင္ဝိုင္း
သံေတာင္
သံေတာင္ႀကီး
ဝင္းက
ဝင္းကနား
ယာဒို
ေရပူ
ယင္းပိုင္
ဇာသျပင္


စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေနရာမ်ား

ဇြဲကပင္ေတာင္
ဆဒၵန္ဂူ
ဘုရင့္ညီဂူ
သံေတာင္ အပန္းေျဖစခန္း


ဘာသာစကား၊စာေပ

ဘာသာစကားမွာ ကရင္စကား တစ္မ်ဳိးတည္း သာရွိ၍ စေကာကရင္၊ ပို႔ကရင္ႏွင့္ ေတာင္ေပၚေဒသ ကရင္တို႔သည္ မ်ဳိး႐ိုးစုအလိုက္ အသံအေလးအေပါ့ အနည္းငယ္စီ ကြာျခားၾကသည္။ ျမန္မာအကၡရာႏွင့္ ကရင္စာေပ ရွိသည္။ ၎စာေပကို ျပန္လည္ထြန္းကားလာရန္ ျမႇင့္တင္ေနသည္။

Tuesday, January 31, 2012

ညီညြတ္ျခင္း ပံုေဆာင္သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသားအလံ


အလံဆိုသည္မွာ အဖြဲ႔အစည္းတခုကို ကိုယ္စားျပဳသည္သာမက အမ်ဳိးသားတခုလံုးကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ သမိုင္း၀င္ သေကၤတအမွတ္အသား တစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။ ကရင္အမ်ဳိးသားတခုလံုးကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ အမ်ဳိးသား အလံေတာ္သည္ လူမ်ိဳးစု အတြက္ မရွိမျဖစ္ အလြန္အေရးပါသည့္ က႑တခုအျဖစ္ ရပ္တည္ေနသည္သာမက၊ သမိုင္းအစဥ္အလာႀကီးသည့္....

အလံဆိုသည္မွာ အဖြဲ႔အစည္းတခုကို ကိုယ္စားျပဳသည္သာမက အမ်ဳိးသားတခုလံုးကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ သမိုင္း၀င္ သေကၤတအမွတ္အသား တစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။ ကရင္အမ်ဳိးသားတခုလံုးကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ အမ်ဳိးသား အလံေတာ္သည္ လူမ်ိဳးစု အတြက္ မရွိမျဖစ္ အလြန္အေရးပါသည့္ က႑တခုအျဖစ္ ရပ္တည္ေနသည္သာမက၊ သမိုင္းအစဥ္အလာႀကီးသည့္ ထိုအလံေတာ္အတြက္ ကရင္အမ်ဳိးသားထု ဂုဏ္ယူစရာပင္ ျဖစ္ေပသည္။

၁၈၈၁ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ ကရင္အမ်ဳိးသားဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းတခုကို ေဒါက္တာ တီသံျပာ ဦးေဆာင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆရာစံေဘာ္အပါအ၀င္ ကရင္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္မ်ားက ကရင္အမ်ဳိးသားအလံ၊ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ က်င္းပေရးႏွင့္ ကရင္အမ်ဳိးသား သီခ်င္း ျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ ဦးေဆာင္ လႈပ္ရွားခဲ့ၾကသည္။

၁၉၃၅ ခုႏွစ္၊ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းတြင္ ကရင္လူထုကို ကိုယ္စားျပဳမည့္ အမ်ဳိးသားအလံ သတ္မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ မဲခြဲ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတြက္ ကရင္အလံေတာ္ ေရးဆြဲၾကရန္ လူထုကို ေဆာ္ၾသကာ၊ ၿပိဳင္ပြဲတခု အျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး ထိုက္ထိုက္တန္တန္ ဆုေပး ေရြးခ်ယ္ၾကရန္ သတ္မွတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။

ၿပိဳင္ပြဲ၀င္သူမ်ားထံမွ ကရင္အလံ ပံုစံ စုစုေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကို လက္ခံရရွိခဲ့ရာ၊ ၁၂ ခုကို ဇကာတင္ ေရြးခ်ယ္လိုက္ၿပီးေနာက္၊ ထိုအထဲမွ ၃ ခုကို ေနာက္ဆံုး ဇကာတင္ကာ ဆုေပး ေရြးခ်ယ္ခဲ့သည္။ ပထမဆုကို ကရင္အမ်ဳိးသားအဖြဲ႔မွ စာေရးဆရာတဦးျဖစ္သည့္ ကြယ္လြန္သူ မန္းဘခင္ (ဘီေအ) ကို ဆုခ်ီးျမွင့္ခဲ့သည္။ သူေရးဆြဲခဲ့သည့္ အလံ တြင္ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား အထြတ္အျမတ္ထားသည့္ ဖားစည္ပံုကို ေဖာ္ျပထားၿပီး၊ အဓိပၸါယ္ကို ယခုလို မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။
“ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားက ဖားစည္ကို အသက္သမွ် တန္ဘိုးထားၾကသည္သာမက၊ ေရွးယခင္က ၎တို႔အိမ္တြင္ လက္နက္သဖြယ္ ေဆာင္ထားၾကသည္” ဟု သိရသည္။

ဒုတိယဆုရရွိသူ ပဲခူးတိုင္း၊ ေတာင္ငူၿမိဳ႕နယ္က ဆရာမိုးလို (ကြယ္လြန္) ေရးဆြဲခဲ့သည့္ ကရင္အလံတြင္မူ တက္သစ္စေန၀န္း အမွတ္အသားတခုကို ေဖာ္ျပထားကာ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားကို တိုးတက္ထြန္းလင္း ေတာက္ပေစရန္ ရည္ရြယ္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ေၾကာက္စိတ္ကို ဖယ္ရွားေပးသည့္ အမွတ္အသား တခုအျဖစ္လည္း ေဖာ္ညြန္းသည္။

ဆင္ျဖဴေတာ္အ႐ုပ္ပါ အလံကို ေရးဆြဲသူ ေဒါက္တာ ဘေစာေဒြး (ကြယ္လြန္) ကို တတိယဆု ခ်ီးျမွင့္ခဲ့သည္။ ထိုဆင္ျဖဴေတာ္အ႐ုပ္ အမွတ္အသားကို ယခုအခါ ဖားစည္ေပၚတြင္ ေတြ႔ရွိေနရသည္။ အဓိပၸါယ္မွာ ဆင္ျဖဴေတာ္သည္ တန္ဘိုးရွိကာ ျမင့္ျမတ္သည့္ ရတနာတခု ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ညႊန္းျခင္း ျဖစ္သည္။

ကရင္အစည္းအ႐ုံး၏ အတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ျဖစ္သူ မန္းဘခင္ ဦးေဆာင္ကာ အလံပံုစံ ၃ ခုကို တခုအျဖစ္ စုေပါင္း အတည္ျပဳသတ္မွတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကရင္အမ်ဳိးသားအဖြဲ႔ထံ တင္သြင္းခဲ့သည္။ အတည္ျပဳၿပီးခဲ့သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသား အလံတြင္ ထင္ရွားသည့္ အေရာင္ သံုးမ်ဳိး ျဖစ္သည့္ အနီ၊ အျဖဴ၊ အျပာေရာင္ႏွင့္အတူ ေနျခည္အလင္းတန္း ၉ ခုလည္း ပါရွိသည္။ အေရာင္မ်ား၏ အဓိပၸါယ္က ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳ ေဖာ္ညႊန္းေနသည္။

အနီေရာင္သည္ ရဲရင့္ျပတ္သားျခင္း၊ သတိၱရွိျခင္း၊ ဇြဲရွိျခင္း ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး၊ အျဖဴေရာင္မွာ ျဖဴစင္ျခင္းႏွင့္ သန္႔ရွင္း စင္ၾကယ္ျခင္းကို ေဖာ္ညႊန္းသည္။ အျပာေရာင္သည္ ေျဖာင့္မတ္တည္ၾကည္ျခင္းႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာျခင္းကို ေခၚဆိုသည္။ ထို႔အျပင္ တက္သစ္စ ေန၀န္းမွ ျဖာထြက္ေနသည့္ ေရာင္ျခည္ကိုးသြယ္သည္ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား ေနထိုင္ ဆင္းသက္ခဲ့သည့္ ေဒသကိုးခု (ဒီကိုးဒီ) ကိုေဖာ္ညႊန္းၿပီး၊ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔ ဘ၀ တိုးတက္မႈႏွင့္ သာယာၿငိမ္းခ်မ္းမႈ တို႔ကို ေဖာ္ျပေနသည္။

ဖားစည္ အမွတ္အသားကိုမူ စည္းလံုးညီညြတ္မႈႏွင့္ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္သည့္ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ အေမြအနစ္ ပိုင္ဆိုင္ျခင္းကို ေဖာ္ညြန္း ေနသည္။ ၁၉၃၇ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ေရး မတိုင္မီ၊ ပထမဦးဆံုး ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးကို ရန္ကုန္တြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထိုေန႔မွာပင္ ကရင္အလံေတာ္ကို ထည္ထည္၀ါ၀ါ တပါတည္း လႊင့္တင္ႏိုင္ခဲ့သည္။

ထိုေန႔တြင္ ကရင္တမ်ဳိးသားလံုးက စည္းလံုးညီညြတ္သည့္ အဓိပၸါယ္ကို ေဖာ္ေဆာင္သည့္အေနျဖင့္ ဦးညြတ္ကာ တညီတညြတ္တည္း အေလးျပဳခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္၊ အဂၤလိပ္ ကိုလိုနီ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ကာလတြင္ ကရင္ႏွစ္ကူးကို အမ်ားျပည္သူ ႐ုံးပိတ္ရက္အျဖစ္ အသိမွတ္ျပဳ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရး ရရွိၿပီးေနာက္ သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ ကရင္ျပည္နယ္ ရရွိေရးအတြက္ အစိုးရကို ေတာင္းဆို တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ရာ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ကရင္လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ကရင္အမ်ဳိးသားအလံေတာ္ကို ေတာတြင္း ကရင္လက္နက္ကိုင္ အလံဟု ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရး ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ေရး - ဖဆပလ အဖြဲ႔က စြတ္စြဲေျပာဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ ကရင္အမ်ဳိးသားအလံကို လူထုအၾကား သံုးစြဲခြင့္ ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။

မည္သုိ႔ပင္ ပိတ္ပင္ခဲ့ေသာ္လည္း မ်ဳိးခ်စ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဆရာသာထို၊ ဆရာမန္းဂ်ိမ္းေအာင္၊ ေစာဘဲေလ တို႔က ႏွစ္စဥ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည့္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔တြင္ ကရင္အမ်ဳိးသားအလံကို မေၾကာက္မ၀ံ့ ရဲရဲ၀ံံ့၀ံ့ ျပန္လည္ လႊင့္ထူႏိုင္ခဲ့ၾကေလသည္။

ယခုအခါတြင္ ကရင္တမ်ဳိးသားတခုလံုးကို ကိုယ္စားျပဳေနသည့္ အမ်ဳိးသားအလံကို ကရင္႐ိုးရာ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ ပြဲေတာ္မ်ားျဖစ္သည့္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူး အပါအ၀င္၊ ခ်ည္ျဖဴဖြဲ႔ပြဲ၊ ႏွစ္သစ္ေကာက္သစ္ စားပြဲ၊ အစည္းအေ၀း တို႔တြင္ အမ်ဳိးသားအလံေတာ္ကို ယေန႔တိုင္ အေလးထား လႊင့္ထူေနၾကဆဲ ျဖစ္သည္။

၀င္းေရာ္ ေစာထဲေန